Saqués
| Saqués | |
|---|---|
| Localidat d'Aragón | |
|
|
|
| Entidat • País • Provincia • Comarca • Municipio |
Lugar Alto Galligo Biescas |
| Población • Total |
0 hab. |
| Altaria | 1.100 m. |
| Codigo postal | 22630 |
| Parroquial • Diocesi •Arciprestato |
Chaca Biescas |
Saqués ye un lugar, hue albandonato, situato en o municipio de Biescas, en l'Alto Galligo. Se troba entre a carretera A-136 y o entibo de Bubal en a val de Tena.
En 1834 perteneixeba a lo concello de Chaca y dimpués s'unió a lo municipio de Piedrafita fendo parti d'o Quinyón d'a Partaqua. Fue expropiato, albandonato en 1969 ta construir o entibo y más tardi donato a la Cruz Roya. Dende 1973 ye parti d'o municipio de Biescas y dimpués de que fuesen requiestas en 1989 as casas se tornoron a los antigos propietarios.
Antis de que fuese albandonato, as actividatz prencipals en Saqués yeran l'agricultura, a ganadería, o comercio y o torismo. A comunicación con a resta de lugars d'a val yera asabelo buena gracias a la carretera que pasaba por a parti baixa a on bi heba puents sobre o Gorgol. Por iste feito yera un centro lochistico dentro d'a val. Asinas a botiga de Saqués yera o puesto dende on se distribuiban os productos ta la resta de localidatz d'a redolada como Oz, Piedrafita, Tramacastiella y Búbal. Ya en os años 1960 bi heba tres camions en Saqués que s'encargaban de distribuir as mercancías por istos lugars. D'atra mán o torismo tamién principiaba a estar una actividat important en a población como contrimuestra l'Hotel Valle de Tena, un d'os primers hotels d'a val.
Manimenos l'actividat comercial d'o lugar ya existiba d'antigo, más que más o contrabando, estando un d'os centros d'ista actividat en a redolada chunto con Piedrafita, Biescas y Yesero. A rota más important ta pasar as mercancías ta Francia yera o puerto de Buixaruelo puyando por a Sierra Tendenera y trescruzando a val d'Otal. Os productos que gosaban trayer-se de contrabando yeran a sobén maquinas de cusir, bicicletas, reloches y esquillas.
Contenius |
[editar] Pardina de l'Artosa y Estarluenga
O lugar yera formato por o nuclio prencipal y a pardina de L'Artosa, (en aragonés "puesto con artos"), a bells 300 metros a on desembocaba o barranco de Gorgol en o Galligo y hue baixo as auguas d'o entibo.
Administrativament l'Artosa perteneixeba a lo concello de Tramacastiella, pero ya en o sieglo XV os vecins de Saqués demandoron un dreito de vecindat que les permitiba d'emplegar o molín y levar a paixentar a lo bestiar a los monts de Tramacastiella. Tamién a electricidat a preneban d'a Pardina dica que se construyó a central d'Escarriella.
D'antis más tamién existiba un tercer nuclio de población amán de Saqués, Estarluenga, chicota población situata a o canto d'o barranco de Gorgol en a zona conoixita como Calveras. Dicen que a mayor parti d'a suya población morió por a peste negra de fueras de dos habitants, uno que se'n fué ta Piedrafita y atro ta Saqués, dividindo-sen os terrenos d'o lugar entre istas dos poblacions, incluito la selva d'O Betato.
[editar] Topomimia
Seguntes Elcock ye formato por a radiz Saq- y os sufixo prerromance -os, que apareixe a sobén en ista rechión. Ye relacionato con una derivación d'o latín AQUA. Manuel B. Moliner relaciona o nombre con un antroponimo.[1]
[editar] Demografía
Antis d'a expropiación d'o lugar os nombres d'as casas yeran Casa Arruebo u Mosenisidro, Matías, Herrero, Bronazas, Xericó, Bandrés, Borrullán, Molinera, Ferrer, Blango e Juan Ferrer.
| Sieglo XV | Sieglo XVI | Sieglo XVII | Sieglo XVIII | Sieglo XIX | 1970 |
|---|---|---|---|---|---|
| 6 fuegos | 6 fuegos | 17 fuegos | 11 fuegos | 50 ab. | 6 ab. |
[editar] Vinclos externos
[editar] Referencias
- ↑ Toponimia Tensina, Ana María Escartín Santolaria, Ed. Yalliq
| Lugars d'o municipio de Biescas | |
|---|---|
| Ainielle | Aso de Sobremont | Barbenuta | Bergusa | Betés de Sobremont | Biescas | Búbal | Casbas | Escuer Alto | Escuer Baixo | Espierre | Gavín | Oliván | Orós Alto | Orós Baixo | Piedrafita de Tena | Polituara | Saqués | Susín | Xabierre-Cuarnas | Yosa de Sobremont |