Rodeno
- Este articlo tracta o rodeno, piedra roya d'arena. Pa atros usos d'a parola Rodeno, veiga Rodeno (desambigación).
Rodeno ye como se diz en a provincia de Teruel a la piedra d'arena de color roya, en especial a las piedras d'arena d'a formación bundsandstein (Permián superior-Triasico inferior) y a lo terreno on bi n'ha, constituindo un paisache caracteristico. Una piedra d'arena será ya roya por o menos con un 1% de hematites.[1]
Por extensión se puet aplicar o termin "rodeno" a qualsiquier material royo d'esta formación cheolochica u qualsiquier atra que li se pareixca como a formación Weald, relacionato con o toponimo Rubiuelos de Mora. O termin rodeno puet traducir o termin red sandstone d'os países anglosaxons pa referir-se a las piedras d'arena que se formoron por a erosión de diferents orochens paleozoicos: as formacions old red sandstone d'o devonián y new red sandstone d'o permián equivalents a las molasas pirenencas tardiherzinicas d'o Pireneu axial. Tamién a piedra roya d'arena de l'antiga Nabatea (on ye a ciudat de Petra), ye por extensión rodeno.
Contenius |
[editar] O rodeno como part d'o paisache
Os terrenos con rodeno tienen un modelato y una vechetación diferents a los que bi ha en os materials calsinosos que predominan en o Sistema Iberico oriental.
En a Sierra d'Albarrazín bi ha una zona con rodeno protechita dita Pinares de Rodeno.
O rodeno ye responsable de bells toponimos como Rodenas, Rubials, Rubiuelos/Rubielos, Foz de la Viella, ecetra.
[editar] O rodeno en construcción
Si a piedra d'arena siempre s'ha feito servir como piedra picata, a color roya li da un cierto atractivo que fa que o rodeno lo faigan servir como material de construcción en l'aria on se troban os afloramientos, y dica en lugars d'a redolata ya a cierta distancia.
Se fa servir o rodeno como material de construcción en a provincia de Teruel, (destacando o Castiello de Peracens), en Las Paúls (Ribagorza), en a Sierra de Prades (a Ilesia de Prades ye d'este material), y en o Baztán.
[editar] Imáchens
-
Marco de puerta feito con rodeno en Heidelberg (Alemanya).
-
Ilesia de Prades (Catalunya), construita con rodeno.
-
Arco d'a puerta d'entrata a lo lugar d'Amaiur.
[editar] Referencias
- ↑ Francisco Anguita Virella, Origen e historia de la Tierra. Editorial Rueda, 1998, pp425