Reino d'Hongría
| Magyar Királyság Reino d'Hongría |
||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
|
|
||||
| O Reino d'Hongría a fins d'o sieglo XV | ||||
| Capital | Esztergom Székesfehérvár Buda Visegrád Buda Bratislava |
|||
| Idioma oficial • Atros idiomas |
Hongaro, latín Diferents Luengas eslavas, rumán, alemán, Yidix |
|||
| Relichión | catolicismo, luteranismo, ilesia ortodoxa, catolica-uniata, chudaísmo, tengrianismo | |||
| Gubierno | Monarquía | |||
| Rei d'Hongría • 1000-1038 |
Esteban I |
|||
| Periodo historico | Edat Meya, Edat Moderna | |||
| • Coronación d'o rei Esteban I | 1000 | |||
| • Esconfita en a Primera Guerra Mundial | 4 de noviembre de 1918 | |||
O Reino d'Hongría estió un estato creyato en a Cuenca Panonica en a Edat Meya por una clase dirichent hongara seguindo o modelo d'os estatos contemporanios d'Europa Occidental, con o catolicismo como relichión oficial. Os hongaros guerrers portadors d'a cultura d'as estepas y tengrianistas fuoron asimilando a los pueblos preexistents bien establitos eslavos y vlacos orichinando un pueblo hongaro sedentario y de relichión catolica habitador d'un estato prou fuerte como pa aturar muitas d'as incursions d'os pueblos invasors d'as estepas euroasiaticas, que ya no se podeban adrezar enta Europa Occidental y s'esbarraban t'o Imperio Bizantín. L'apocheu d'o Reino d'Hongría se produció quan o reinato de Matías Corvín.
Manimenos o Reino d'Hongría conoixió un periodo de parcial ocupación otomana, seguito d'un periodo baixo sobiranía Austriaca. Una revuelta nacionalista en o sieglo XIX condució a la formación d'un Reino d'Hongría u Transleithania dentro d'o Imperio Austro-hongaro. A esconfita d'o Imperio Austro-hongaro en a Primera Guerra Mundial significó a fin d'o Reino d'Hongría, encara que Hongría tornó a conoixer un periodo monarquico entre 1920 y 1946.
Historia [editar]
O bisnieto d'o Khan Arpad, Geza, se convirtió a lo catolicismo en 975 y lo suyo fillo Esteban fue declarato rei d'Hongría por o Papa de Roma. A formación d'un estato hongaro fuerte con o modelo d'as monarquías cristianas d'Europa occidental aturó a penetración de pueblos nomadas euroasiaticos, que yeran esbarratos enta o Imperio Román d'Orient u bizantín dica o sieglo XIII, ye o caso d'os pazinacos y os cumans.
Os sucesors d'Esteban encomenzoron una espansión territorial plegando dica os Carpatos y anexionando-sen Eslovaquia y Transilvania. Croacia s'unió a lo reino d'Hongría en 1102 pero mantenendo a suya autonomía. En 1241 a invasión mongol redució la suya población d'Hongría a quasi a metat, pero os mongols no se quedoron. Si que quedoron poblacions de cumans y alans que se refuchioron d'os mongols.
A dinastía d'Arpad s'estinguió en 1301. Bi habió una dinastía orichinaria d'a baixa nobleza vlaca hongarizata, os Hunyadi, (Iancu de Hunedoara y Matías Corvín) con a que Hongría tenió o suyo mayor espendor. Atras dinastías que reinoron en Hongría estioron os Anchú, os Luxemburgo y os Jagellon. En 1596 Solimán o Magnifico derrotó a lo exercito hongaro en Mohacs. A parte central d'o reino d'Hongría y Croacia quedoron ocupatas por os otomans, Eslovaquia y a parte occidental d'Hongría y Croacia quedoron baixo a poder d'os Habsburgo, Transilvania formó un principato autonomo. O territorio ocupato por os otomans yera dividito en quatre paxaliks y Transilvania yera un estato titere d'o Imperio Otomán.[1]
En o sieglo XVII os Habsburgo consiguioron fer reblar a lo Imperio Otomán y conquerir a mayor parte de l'antigo reino d'Hongría, incluita Transilvania. Os otomans lis cedioron os territorios en a paz de Carlowitz (1699). Hungría esvebinió part d'o estenso Imperio Austriaco d'os Habsburgo, y recibió a plegata de repobladors alemans que serán conoixitos como Suabos d'o Danuvio. En 1828 os hongaros no yeran que o 38 % d'os habitants d'una Hongría tres vegatas més gran que l'actual.[2] A fins d'o sieglo XIX o Imperio Austriaco se reorganizó formando o Imperio Austro-hongaro, formato por o reino d'a Gran Hongría y o reino d'Austria que compartiban rei.
En o sieglo XIX os nacionalistas hongaros s'enemistoron con os nacionalistas d'atros pueblos que habitaban l'antigo reino d'Hongría, como ye o caso d'os crovates, serbios, eslovacos y rumans. Bi habió represions contra as culturas d'ixos pueblos pa asimilar-los a la fuerza. En 1910 os hongaros yeran ya a mayoría d'a población d'Hongría, més extensa que l'actual.[2] Manimenos a primera Guerra Mundial estió un desastre pa Hongría, que estió en o bando perdedor. Dimpués de perder-ie, os rumans atacoron Hongría y n'ocuporon dica a capital. Hongría fue forzata a reconoixer por o tractato de Trianon a perduga de totas as suyas rechions perifericas, quedando muitos hongaros en territorios de países mugants.
Referencias [editar]
- ↑ Felipe Fernández-Armesto. Los hijos de Zeus. Pueblos, etnias y culturas de Europa. 1996 Grijalbo.
- ↑ 2,0 2,1 Felipe Fernández-Armesto. Los hijos de Zeus. Pueblos, etnias y culturas de Europa. 1996 Grijalbo