Río Tacho

De Biquipedia

(Reendrezato dende Río Tajo)
Ir ta: nabego, busca
Tacho
Rio Tejo e Parque das Nações.JPG
Río Tacho en Lisbona
Longaria 1.006 - 1.008 km
Altaria d'o naxedero 1.593 m
Cabal meyano 500 m³/s
Superfizie d'a cuenca 80.000 km²
Naxedero Fuent de Garzía, Sierra d'Albarrazín
Desembocadura Ozián Atlantico
Estatos per an pasa {{{estatos}}}
Territorios per on pasa Aragón, Castiella-La Mancha, Comunidat de Madrit Estremadura e Portugal
Río

O Tacho (en Tajo en castellán; Tejo en portugués) ye o río más largo d'a Peninsula Iberica. Ye situato en o zentro-ueste d'a Peninsula Iberica, trescruzando as comunitaz autonomas d'Aragón (naximiento) Castiella-La Mancha (curso meyo), Estremadura (curso meyo-baxo) e Portugal (curso baxo).

Naxe en a Muela de San Chuan en a Sierra d'Albarrazín (probinzia de Tergüel) á 1600 m d'altaria e desemboca en l'Ozián Atlantico amán de Lisbona formando lo estuario de mar d'a Palla (en portugués Mar da Palha). A longaria total d'o río ye de 1008 km, 910 en territorio español e a resta en Portugal.

Os prenzipals afluyents son o Jarama (con o suyo afluyent o Manzanares), o Guadarrama, l'Alberche e l'Alagón por a dreita, o Guadiela, o Ibor e o Salor por a chucha. As prenzipals poblazions por á on pasan son Aranjuez, Toledo, Talavera de la Reina, Cáceres, Alcántara, Santarém, Sacavém e Lisbona.

O puent más largo sobre o río Tacho ye o puent Vasco da Gama (en Lisbona, Portugal) con un total de 17,2 km, lo que fa que sía tamién o puent más largo d'Europa.

[editar] Toponimia

En tiempos d'os romans se deziba Tagus e os arabes le deziban نهر تاجوس Wadi Tacho. A G present en o hidronimo latín GALLICUM d'o río Galligo esdebinió Al-Challiq en as cronicas d'o periodo musulmán.

Seguntes David Lopes y Ramón Menéndez Pidal n'este caso a G latina ha pasado ta chim arabe como en atros casos:

  • TURGALIUM > *Truchillo (arabe ispanico) > Trujillo.
  • TAGUS > Tacho (arabe ispanico) > Tajo.

Cosa que no ye estrania porque lo contrario s'ha desbenito: en arabe echipzio a chim arabe se pronunzia como una G.

En aragonés meyebal s'escribiba Tajo d'alcuerdo con a representazión d'o fonema africato xordo con grafía etimolochica. Por exemplo en un testo de 1278 probinient d'a Señoría d'Albarrazín cuan Chuan Núñez conzede unas tierras a Domingo Pascual de Fridas:

vassallo de Santa Maria e senyor de Albarrazin, do e otorgo a vos Domingo Pasqual de Fridas desde la Puerta de Molina entre amos los adarves fasta a fondón del adarve e par las casas do vos a Nava Seca por heredamiento, asín como vierten las aguas, asín como da la carrera hyxe de la vega de Tajo en angosto de..