Río Tacho
| Tacho | |
|---|---|
 Río Tacho en Lisbona. |
|
|
|
|
| Estatos | {{{estatos}}} |
| Territorios |  Aragón Castiella-La Mancha Comunidat de Madrit Estremadura Portugal |
|
|
|
| Longaria | 1.006 - 1.008 km |
| Altaria d'o naixedero | 1.593 m |
| Naixedero | Fuent de García, Sierra d'Albarrazín |
| Desembocadura | Ocián Atlantico |
|
|
|
| Superficie d'a cuenca | 80.000 km² |
| Cabal meyano | 500 m³/s |
| {{{mapa}}} | |
O Tacho (Tajo en castellán; Tejo en portugués) ye o río más largo d'a peninsula Iberica. Ye situato en o centro-ueste d'a peninsula Iberica, trescruzando as comunitatz autonomas d'Aragón (naixedero) Castiella-La Mancha (curso meyo), Estremadura (curso meyo-baixo) y Portugal (curso baixo).
Naixe en a Muela de Sant Chuan en a Sierra d'Albarrazín (provincia de Teruel) a 1.600 metros d'altaria y desemboca en l'Ocián Atlantico amán de Lisbona formando lo estuario de mar d'a Palla (en portugués Mar da Palha). A longaria total d'o río ye de 1.008 km, 816 en territorio espanyol, en una longaria de 47 km se fa servir de muga entre Espanya y Portugal, y recorre a resta de 145 km en Portugal.
Os prencipals afluents son o Jarama (con o suyo afluent o Manzanares), o Guadarrama, l'Alberche y l'Alagón por a dreita, o Guadiela, o Ibor y o Salor por a chucha. As prencipals poblacions por a on pasan son Aranjuez, Toledo, Talavera de la Reina, Cáceres, Alcántara, Santarém, Sacavém y Lisbona.
O puent más largo sobre o río Tacho ye o puent Vasco da Gama (en Lisbona, Portugal) con un total de 17,2 km, lo que fa que sía tamién o puent más largo d'Europa.
[editar] Toponimia
En tiempos d'os romans se deciba Tagus y en a Edat Meya en algarabía u arabe hispanico se deciba نهر تاجوس Wadi Tacho (transliterando a letra chim con o digrafo ch). A G present en o hidronimo latín GALLICUM d'o río Galligo esdevinió Al-Challiq en as cronicas d'o periodo musulmán andaluz.
- GALLICUS > Al-Challiq.
Seguntes David Lopes y Ramón Menéndez Pidal n'este caso a G latina ha pasado ta chim arabe como en atros casos:
- TURGALIUM > *Truchillo (arabe hispanico) > Trujillo.
- TAGUS > Tacho (arabe hispanico) > Tajo.
Cosa que no ye estrania porque lo contrario s'ha desvenito: en arabe echipcián a chim arabe se pronuncia como una G.
En o desapareixito aragonés d'as comunidatz aragonesas s'escribiba Tajo d'alcuerdo con a representación d'o fonema africato xordo con grafía etimolochica. Por eixemplo en un texto de 1278 provinient d'a Senyoría d'Albarrazín quan Chuan Núnyez concede unas tierras a Domingo Pascual de Fridas:
