Puértolas

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Puertolas
Municipio d'Aragón
116.Puértolas - plano cheneral.jpg
O lugar de Puertolas, con o cillo Mallaruego d'o Castiello Mayor endazaga.
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Superficie 99,9 km²
Población
 • Total

230 hab. (2005)
Altaria 1.160 m.
Distancia
 • 132 km

enta Uesca
Codigo postal 22362
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Bp. de Balbastro-Monzón
Sobrarbe
Coordenatas 42°32’52’’N 0° 7’51’’E
Puertolas en Aragón
Puertolas
Puertolas
Situación de Puertolas en Aragón

Puértolas (con pronuncia dandalosa, Puertolas u Puertolás) ye un municipio d'a provincia de Uesca. A suya población ye de 230 habitants en una superficie de 99,9 km² y una densidat de 2,30 hab/km².

O lugar de Puértolas per se no ye si que un chicolón nuclio cerioso a la versant sud d'o tozal d'o mesmo nombre. O concello d'o municipio finca dende fa decadas en o lugar mes poblato d'a val, o lugar d'Escalona, a pietz d'a carretera A-138, sobre a desembocadura d'o Bellós enta a Cinca.

O lugar[editar | editar código]

Puértolas yera tradicionalment un lugar d'estibada ta es semontaneses (y prou que de puestos encara mes leixos) que marcheban pastors con as bestias transhumants dende a tierra plana enta as estibas d'a cabelera d'a valle de Puértolas. A importancia economica d'a trashumancia faciere que o lugar creixore d'entre es sieglos XV y XVII, afincando-se-ie mes que mes zapaters, fustiadors y atros artesanos que veyoren negocio en treballar ta a cada vegada mes grande comunidat de pastors que puyaban enta istes lugars (cal recordar que con Bestuer, Puértolas preside a cabelera d'a val).

Portalada d'o patio d'una casa de Puértolas.

As casas d'o lugar en atras epocas teneban amos ricos, y ixo ye cosa que s'amuestra en l'arquitectura singular de muitas d'ellas. Atras, producto de l'abandonamiente, han reblau debant o tiempo y agora raden enronadas u reformadas como a segundas residencias ta bells d'es fillos d'o lugar.

A ilesia d'o lugar, alzada en o sieglo XII, ye chunto con altros edificios d'a localidat, un testimonio vivo d'es cambeos que ha habiu de sofrir o nuclio, perdendo en o zaguer sieglo ixa importanzia que el feba estar a cabelera d'ista val pirinenca, y puesto de pleganza d'es rematos de mutos puestos d'Aragón. Con a desaparición de l'actividat transhumant, que zaguerament no bi ha remaso a guaires trazas mes luego d'es lugars d'a propia val, as casas de Puértolas veyoren progresivament como es fillos y encara es amos marcheban ta as grans ciudatz, deixando es lugars altos d'a val espoblatos.

A ilesia de Puértolas.

Como totz es lugars d'a valle, Puértolas teniba representación en o Concello d'ista, asambleya vecinal que actualment ye extra-oficial, pero que como en d'atros puestos de Sobrarbe antigament (en a epoca que no bi heba ayuntamientos) rechiba as explotacions d'es monts comunals. O concello de Puértolas plegore ta tener prou vecinos que aintro de Sobrarbe n'estiore o mes important. D'ista epoca en son calendatos bellas d'as facerías transhumants d'as que encara huei s'efectuan d'entre Tierra Plana y a Montanya Sensa (estibas d'a cabelera d'a Yaga).

A Guerra Civil en Puértolas[editar | editar código]

A l'anyada d'o 1938, durantes a rempleganza d'as tropas republicanas, s'entablitoren en a val de Puértolas es hombres d'a 43ª División de l'eixercito republicano prebando de resistir astí a enrestida d'es nacionals, producindo-se una previa enta o fenomeno d'a famosa Bolsa de Bielsa quan quedeban encirclatos per as tropas faixistas, que fación quartel en Escalona en a propia boca d'a val.

As tropas republicanas mantenioren durantes semanas as posicions suyas situyando o frente de combate d'entre es lugars de Belsierre (que habría de quedar destruyiu en o transcurso d'a contienda) y Puiarruego, mientres que es Nacionals no deixoren ir o lugar d'Escalona, a o qualo seguntes bellas personas d'o lugar, habioren un aliau en l'alcalde d'o lugar.

O Tozal de Puértolas dende Bestué, con Puértolas en o centro d'a imachen. Dezaga tot, a Penya Montanyesa.

Administración[editar | editar código]

Reparto de concellers[editar | editar código]

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011
Partido Popular 3
Partido Aragonés 2
Total 5

Alcaldes[editar | editar código]

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 Ramiro Antonio Revestido Vispe Partido Popular
20112015 Ramiro Antonio Revestido Vispe Partido Popular

Fiestas[editar | editar código]

  • 12 d'octubre: Fiesta Mayor fendo honor enta a Virchen d'o Pilar.

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos Externos[editar | editar código]


Lugars d'o municipio de Puértolas
Belsierre | Bestué | Biés | Escalona | Escuaín | Huertas de Muro | Muro de Bellós | Puértolas | Puyarruego | Santa Chusta | Santa María


Municipios d'a comarca Sobrarbe
L'Abizanda | L'Aínsa-Sobrarbe | Barcabo | Bielsa | Boltanya | Broto | A Buerda | Chistén | A Espunya | Fanlo | Fiscal | A Fueva | Palo | Plan | Puértolas | O Pueyo d'Araguás | Tella-Sin | Sant Chuan de Plan | Torla