Proteína
De Biquipedia
As proteínas son macromoleculas feitas de catienas linials d'aminoazetos. O nombre «proteína» demana d'o dios griego Proteu per as diferents formas que podeba adubir, anque una altra bersión diz que demana d'a parola griega «πρώτα» ("prota", a mesma radiz que en "protagonista") perque significa «lo primer u prenzipal».
As proteínas son as biomoleculas más capables e dibersas en os sers bibos. Reyalizan una gran dibersidat de funzions, d'entre las que se'n pueden destacar:
- Estrutural (p. ex. Colacheno e queratina)
- Reguladora (p. ex. Insulina e ormona d'o creiximiento (Growth Hormone - Gh).
- Transportadora (p. ex. Hemoglobina)
- Defensiba (p. ex. Familia d'as Inmunoglobulinas -anticuerpos-)
- Enzimatica.
- Contractil (p. ex. Actina e miosina)
As proteínas de toz os sers bibos estan determinatas per a suya chenetica, que ixo ye como dir, que la informazión chenetica determina cuals proteínas tiene-i una zelula, un teixito u un organismo.
As proteínas se sintetizan pendendo de cómo seigan regulatos os chens que las codifican. Per ixo, son suszeptibles á las siñals e fautors esternos. O conchunto d'as proteínas que son espresatas en una situazión concreta se diz proteoma.