Piedra d'arena

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Muestra de piedra d'arena.

A piedra d'arena ye una roca sedimentaria formata a partir de particlas d'arena cementatas, fendo part d'as rocas silicico-clasticas, y, por tener una mida de gran d'entre 0,063 mm y 2 mm, ye en o grupo d'o grupo d'as arenitas. A mayor part d'os clastos son de quarz por estar d'entre os minerals abundants un d'os més resistents. O cemento puet estar de quarz, calcita, y menos asobén de cheso u hematites.

As piedras d'arena gosan estar resistents en o paisache si las comparamos con as archillitas, y creyan resaltes bien visibles en a topografía d'a Val de l'Ebro y cuencas marguinals d'o Sistema Iberico. Abundan sobre tot en as marguins d'a Val de l'Ebro, ye dicir, en os semontanos iberico y pirenenco, y constituyen o cabalto de muitas muelas d'os semontanos. Os paleocanals d'o Baixo Aragón son asobén de piedra d'arena, y tamién muitos tormos en os tormagals.

En materials permiáns y triasicos d'o Sistema Iberico as piedras d'arena royas (o "rodeno") presentan un modelato apalachián destacable chenerando un paisache caracteristico.

Denominacions[editar | editar código]

Por un regular o termin tradicional "piedra d'arena" corresponde a las quarzarenitas adintro d'as clasificacions que de fa d'as arenitas, no podendo aplicar-se o termin "piedra d'arena" a las arenitas con grans de composición calcaria (calcarenitas). Si que se puet aplicar quan os clastos son silicios y lo cemento calcario, correspondendo a las "arenita calcaria" d'as clasificacions en petrolochía exochena, y que son comuns en as marguins d'a Val de l'Ebro.

"Piedra d'arena" ye una denominación muito extendillata, pero tamién bi ha atras denominacions que fan referencia a lo suyo uso como "piedra esmoladera", u a caracteristicas "asprón", por estar aspra, que no pueden fer-se servir como denominacions en petrografía u petrolochía. A denominación "sablón" provién d'o latín SABULUM ("arena"), se troba en aragonés actual pero ye problematico de fer servir este termin como denominación petrografica porque en aragonés medieval quereba dicir simplement "arena", puet representar una fosilización dende "piedra de sablón".

A denominación "rodeno" ye exclusivament aplicable a las piedras d'arena royencas y a los paisaches que mandan como as pinetas de rodeno d'a Sierra d'Albarrazín. O paisache rodeno se troba en o Sistema Iberico on afloran os materials de facies Bundsandstein u Weald, y ye l'orichen de muitos toponimos como "Rubiuelos", "Rubials" y talment "Royuela". En a compleganza d'o río Martín dicen piedra roya a lo "rodeno" y royal a on se troba.[1]

A piedra d'arena de color amariello se diz piedra salada en a compleganza d'o Martín.[1]

Referencias[editar | editar código]

  1. 1,0 1,1 (es) Luis Miguel Bajén García, Fernando Gabarrús Alquézar: Memoria de los hombres-libro. Guía de la Cultura Popular del Río Martín. Biella Nuei Sociedad Cooperativa, 2002. pp 61-62