Pico Aneto

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo ye sobre o pico pirenenco. Ta atros usos se veiga Aneto (desambigación).
Aneto
Aneto 01.jpg
Versant norte de l'Aneto
Situación
Situación Uesca, Aragón
Latitut 42°38′ N
Lonchitut 0°40 E
Cheografía
Cordelera Pireneus
Altaria 3.404 m
Alpinismo
Primera puyada 20 de chulio 1842 por
Albert de Franqueville,
Platon de Tchihatcheff,
Pierre Sanio,
Pierre Redonnet,
Jean Sors y
Bernard Arrazau
Rota mas fácil {{{rota}}}
Mapa
Perineu Aragonés (orografía).png
Montanya.svg

L'Aneto ye o pico más alto d'Aragón y d'os Pireneus. A suya altaria ye de 3.404 metros. En a suya tuca s'instaló una cruz de fierro y una imachen d'a Virchen d'o Pilar, patrona d'Aragón.

[editar] Cheografía

Ye situato en o cabo norte d'o macizo d'a Maladeta y ye formato, como tot o macizo, de granito. En as suyas versants se i troban cheleras permanents. O más important ye lo d'a cara norte que tien unas 100 hectarias d'amplaria. Administrativament perteneixe a lo termin municipal de Benás.

As suyas cheleras desauguan en as vals de Barrancs y Vallhibierna; as dos orograficament haberban de desauguar en o río Esera, y en a vall de Salenques que va a la Noguera Ribagorzana. Manimenos as auguas d'a vall de Barrancs s'amagan por o forau d'Aigualluts, surtindo en a versant norte d'os Pireneus, en o puesto dito Uelhs deth Joeu (u Uells del Jueu), en l'Artiga de Lin (Val d'Aran), d'an baixa dica la Garona.

[editar] Una mica d'historia

Quan fue cartografiato por primera vegata se li dió lo nombre d'o lugar d'Aneto, en a vall de Barrabés, que ye an un equipe francés yera fendo istos quefers. Se dice que, estando que iste pico en occitán gascón se conoixería como "Neto" (u "Nethou", seguntes a grafía afrancesata), lis debeban pareixer –posiblement– nombres foneticament semellants. En realidat, l'uso occitán gascón nomás dice "pic d'Aneto" (forma solidament atestata por eixemplo en a Val d'Aran).

Encara que ye un pico mui visible dende os puertos que comunican Luixón con Benás, a suya primera puyata no se produció dica l'anyo 1842, o 20 de chulio. Una colla de seis personas, dende Luixón, i plegoron a la tuca por una estrania endrecera. Os seis expedicionarios estioron Platon de Tchihatcheff, promotor d'o viache chunto con Albert de Franqueville y os guías Jean Sors, Pierre Sarrio, Bernat Arrazau y Pierre Redonnet.

L'1 de marzo de 1879 Monts, Courrèges y Paget rematoron a primera puyata en hibierno, y o 8 d'abril de 1904 Robach y La Falisse farían a primera puyata con esquís.

[editar] Vinclos externos

Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas
En atras luengas