Pasato perfecto simple d'indicativo en aragonés

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Tiempos verbals
en aragonés
Modo indicativo

Present
Pasato perfecto simple
Pasato perfecto perifrastico
Pasato imperfecto
Pasato perfecto compuesto
Pasato anterior
Pasato plusquamperfecto
Futuro
Futuro perfecto
Condicional
Condicional perfecto

Modo subchuntivo

Present
Pasato imperfecto
Pasato perfecto
Pasato pluscuamperfecto

Modo imperativo
Impresonals

Infinitivo
Participio
Cherundio

O pasato perfecto simple d'indicativo indica accions que s'han rematato en o pasato y que no son necesariament relacionatas con o estato de feitos d'a situazión present.

A forma que se considera més cheneral en l'Alto Aragón ye:

Presona 1ª Conchugación 2ª Conchugación 3ª Conchugación
1ª Sing. Aduyé Deb Part
2ª Sing. Aduyés Debiés Partiés
3ª Sing. Aduyó Debó Partó
1ª Plur. Aduyemos Debiemos Partiemos
2ª Plur. Aduyez Debiez Partiez
3ª Plur. Aduyoron/Aduyón Debioron/Debión Partioron/Partión

O pasato perfecto simple presenta variants dialectals d'intrés. En aragonés oriental se fa servir o pasato perfecto perifrastico de tipo catalán, que se fa con o infinitivo d'o verbo seguindo a lo present d'o verbo ir como auxiliar (pero con im y itz sustituitos por vam y vatz).

A fins d'o sieglo XX y principios d'o sieglo XXI l'aragonés ye en camín de desapareixer y ye cada vegata més restrinchito a arias on precisament ye o pasato perfecto perifrastico a forma usual. Por ixo bi ha propuesta que se pueda fer servir en aragonés común.

En bellas variedatz d'aragonés y en luengas d'arredol bi ha bells verbos irregulars en o pasato perfecto simple que tienen a silaba acentuata en a radiz en cuenta de tener-la en a desinencia presonal, ye por ixo que se dicen pasatos fuertes. Son pasatos tipo yo fice, ellos túvon d'os verbos fer, tener, haber, trayer, etc...Representan un problema d'interpretación, car en bellas parlas d'as vals axials bien conservatas y arcaizants como o belsetán, no se troban.

[editar] Veyer tamién

Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas