Parque Natural d'a Defesa d'o Moncayo

Defesa d'o Moncayo
O Moncayo
Datos chenerals
Tipo	Parque Natural
Establito	1978
Superficie	1.399 ha
Situación
Situación	Sistema Iberico, Zaragoza
Latitut	41.802
Lonchitut	-1.826
Mapa

O Parque Natural d'a Defesa d'o Moncayo (en castellán Parque Natural de la Dehesa del Moncayo) tien una amplaria de 1.399 hectarias y ye situato entre as comarcas de Tarazona y lo Moncayo, Aranda y Campo de Borcha en a provincia de Zaragoza. S'estendilla por os termins municipals de Tarazona, Los Fayos, Torrellas, Santa Cruz de Moncayo, Sant Martín de la Virchen de Moncayo, Litago, Lituenigo, Trasmoz, Vera de Moncayo, Anyón, Bulbuent, Ambel, Talamans, Grisel, Agramont, Purillosa, Calcena y Beratón, iste zaguero en a provincia de Soria.

A tuca d'o Moncayo se troba dentro d'o parque natural, y ye o pico más alto d'o Sistema Iberico con 2.314 metros d'altaria.

Flora y fauna

Agüerro en o Moncayo

Dende os 900 metros y dica una altaria de 1.800 se i puede trobar a pineta, formata por diferents especies de pins seguntes as condicions climaticas, pero en bells casos no representan a vechetación natural. Tamién bi ha cardoneras, brucos y chordons. Os prencipals animals d'ista zona son o pinyonero, o papirroi y o taixugo.

A vechetación natural en o Moncayo podemos trobar-la escaleronata ya que bi ha prous cambeos dende a zona baixa enta la tuca:

• La zona más baixa ye d'o piso mesomediterranio y i trobamos carrascals, dica os 900 metros d'altaria. Bi ha matarrals formatos por allagas y tremoncillos an viven conillos, perdices, rulletas, taixugos y fardachos entre atros.

Saxifraga moncayensis

• Entre os 900 y os 1.100 metros encara ye o piso mesomediterranio pero i trobamos o caixicar de Quercus faginea. Gais, chordos, chabalins y rabosas forman a suya fauna.

• Entre os 1.000 y 1.800 metros ye o piso supramediterranio, con caixicars, fayars y pinetas.
  • Os caixicars son de Quercus pyrenaica y en parte los han sustituitos por pinetas de repoblación.
  • Entre os 1.100 y os 1.650 ye o fayar, uno d'os más meridionals d'Europa. En o fayar bi ha una mayor humidat y as temperaturas son más baixas. Atras especies vechetals son, os fraixins, salces, abetullos, triémols, tileros, felces, molsas y canyuteras. Entre a suya fauna son os chabalins, o corzo, o esparbel y l'alica reyal.
• Ya dende os 1.650 metros y enta la tuca d'o Moncayo, lo fayar se fa cada vegata más claro y Alodas y gripias i viven.
• Por dencima d'os 1.800 metros ye o piso oromediterranio con chinebrals y pinetas de pin royo. En la parte superior d'estas pinetas (1.900-1.950) bi ha pin negro introducito dende o Pireneu por repoblación.
• Por dencima de los 2.000 m ye o piso crioromediterranio con pastizals de Festuca indigesta dica la tuca.

Vinclos externoss

• Se veigan as imáchens de Commons sobre Parque Natural d'a Defesa d'o Moncayo.
• (es) Pachina web d'o Parque Natural d'a Defesa d'o Moncayo.
• (es) Dentrada en a GEA (Gran Enciclopecia Aragonesa).