Os Molins
- Iste articlo tracta sobre Os Molins. Ta altros emplegos d'a parola «molins» se veiga Molins (desambigación).
| Os Molins | |
|---|---|
| Entidat local menor d'Aragón | |
 Os Molins dende a collada de Torrolisa. |
|
| Entidat • País • Provincia • Comarca • Municipio |
Entidat local menor Aragón.svg){kind=small} UescaSobrarbe O Pueyo d'Araguás |
| Población • Total |
24 hab. (2010) |
| Altaria | 751 m. |
| Distancia • 5,5 km • 15 km • 125 km |
enta O Pueyo d'Araguás enta L'Aínsa enta Uesca |
| Codigo postal | 22338 |
| Patrons | Sant Roque y Sant Pavlo |
| Parroquial • Diocesi •Arciprestato |
Balbastro-Monzón Sobrarbe |
  Os Molins
Situación d'Os Molins en Aragón
|
|
Os Molins[1] u Os Molinos (oficialment, en castellano, «Los Molinos») ye un lugar aragonés d'o municipio d'O Pueyo d'Araguás, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 24 habitants (2010[2])
Estió a capital municipal d'un municipio historico, que se deciba Os Molins (oficialment, en castellano, «Los Molinos»[3]) y que desapareixió en o periodo intercensal 1842-1857, en incoporando-se a l'achuntamiento d'O Pueyo d'Araguás.[3][4] L'antigo municipio importaba, a demés de o lugar d'Os Molins, as aldeyas de Oncins, A Muera y O Plano, y o Reyal Monesterio de Sant Veturián, que tamién yera en o suyo termin municipal.
En l'actualidat, tiene status de Entidat Local Menor, reconoixida por a Deputación Cheneral d'Aragón.
Contenius |
[editar] Cheografía
O lugar d'Os Molins se troba a 751 metros sobre o nivel d'a mar, en a baixant fovana de a collada de Torrolisa, aman d'o naixedero d'o barranco dito «de Os Molins», que ye afluent d'o barranco d'O Plano. Como totz os nuclios de a compleguera de o barranco d'O Plano, se troba a l'este de a collada de Torrolisa, y por ixo ye cheograficament a dintro d'a depresión y subcomarca natural que ye A Fueva, anque por as eventualidatz historicas no faiga parte de o municipio d'A Fueva. fa parte d'o sector norte d'A Fueva, que en a redolada se conoix como «Baixo Penyas».
Os Molins s'asienta en un cantimplano de moderada inclinación, orientau ta sud, de buena insolación (solano). Tiene pistas asfaltadas que o comunican con A Espunya por Torrolisa y Ceresa, con un interesant recorríu que pasa por debaixo de totz os calcils d'a Penya Montanyesa, y con Arro por a cuenca d'o barranco d'O Plano t'abaixo, que ye o principal camín d'acceso.
Con O Pueyo d'Araguás, a suya cabecera municipal, no tiene si que una pista forestal de bells 5,5 km que pasa, dende Torrolisa, por a sierra d'Arro y baixa por O Soto.
[editar] Urbanistica
O lugar d'Os Molins se troba formau de dos vicos. Lo un, d'alto, contiene as casas más antigas d'a localidat, que se datan en o sieglo XVI y XVII. Iste grupo tiene as casas arrocladas a redol de o forcallo d'os camins que puyan dende Arro ta Torrolisa por un costau, y ta Sant Veturián por l'altro.
O vico d'abaixo, con as casas esparzas, contiene a ilesia parroquial, muderna y consagrada a l'adviocación de l'apóstol Sant Pavlo.
[editar] Economía
En Os Molins, a economía tradicional se basaba en a ganadería y en l'agricultura, en estando que disposa de millors campos que no as aldeyas que en dependen, pus no se troba a tanta altitut como ellas.
Manimenos, en os zaguers anyos i ha habido un incremento d'o torismo, especialment o que se relaciona con o Reyal Monesterio de Sant Veturián, que ye accesible dende o lugar, y con o entorno de gran valor paisachistico que suposan as garras d'a Penya Montanyesa. Por tot ixo, en l'actualidat se i oferta qualques casas ta torismo rural, y i existe un restaurant reconoixido en a comarca.
[editar] Demografía
|
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| 1990- : población de dreito. Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE. |
||||||||||||||||||
[editar] Imáchens
-
O vico d'alto.
-
O vico d'abaixo.
-
[editar] Fiestas
- 25 de chinero; fiesta d'hibierno fendo honras a la conversión de Sant Pavlo.[5]
- 29 d'abril; romería t'a ermita de Santa Catalina.[5]
- 16 d'agosto; Fiesta Mayor fendo-le honras a Sant Roque.[5]
[editar] Referencias
- ↑ (es) BLAS GABARDA, Fernando et ROMANOS HERNANDO, Fernando, El Aragonés de Baixo Peñas; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2005. ISBN 84-8094-054-9
- ↑ (es) «(Los) Molinos» en a subpachina «Relación de unidades poblacionales» d'o Instituto Nacional de Estadística, consultada o 4 de frebero de 2011.
- ↑ 3,0 3,1 (es) «(Los) Molinos» en a subpachina «Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842» d'o Instituto Nacional de Estadística, consultada o 4 de frebero de 2011.
- ↑ (es) «(El) Pueyo de Araguás» en a subpachina «Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842» d'o Instituto Nacional de Estadística, consultada o 4 de frebero de 2011.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 (es) «Fiestas», en a pachina oficial de l'achuntamiento de O Pueyo d'Araguás; consultada o 4 de febrero de 2011.
[editar] Vinclos externos
Se veigan as imáchens de Commons sobre Os Molins.- (es) Imáchen panoramica d'Os Molins
| Lugars d'o municipio d'O Pueyo d'Araguás | |
|---|---|
| Araguás | Os Molins | A Muera | Oncins | A Pardina d'O Soto | O Plano | O Pueyo d'Araguás | Sant Lorient | Sant Veturián d'Asán | O Soto | Torrelisa |
