O Pueyo d'Araguás

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo tracta sobre o municipio d'O Pueyo d'Araguás. Ta atros emplegos d'o toponimo Pueyo u Araguás se veiga O Pueyo (desambigación) u Araguás (desambigación).
O Pueyo d'Araguás
Municipio d'Aragón
205.O Pueyo d'Araguás - Plan Cheneral.JPG
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Superficie 61,78 km²
Población
 • Total

153 hab. (2009)
Altaria 697 m.
Distancia
 • 121 km

enta Uesca
Codigo postal 22362
Patrons Santa Engracia
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Bp. de Balbastro-Monzón
Sobrarbe
Coordenatas 42°28’19’’N 0° 9’39’’E
O Pueyo d'Araguás en Aragón
O Pueyo d'Araguás
O Pueyo d'Araguás
Situación de O Pueyo d'Araguás en Aragón

O Pueyo d'Araguás (El Pueyo de Araguás en castellán) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca y comarca d'o Sobrarbe.

A suya población ye de 153 habitants (2009) en una superficie de 61,78 km² y una densidat de población de 2,48 hab/km².

Cheografía[editar | editar código]

O Puyo d'Araguás se troba situato a 697 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 121 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.

O Pueyo d'Araguás ye un municipio que brinca d'entre a valle d'a Cinca y a valle d'a Fueva, en a parte més alta d'a qual bi tien as extensions d'o Baixo Penyas, bells lugars d'o qual pertenixen a o suyo achuntamiento. O suyo termin municipal sigue alto u baixo a muga que debuixa a Cinca per l'ueste, tenindo-be buegas con l'Aínsa-Sobrarbe (a man d'o bario de Sudiera d'a mesma villa de l'Aínsa que bi plega en o canto sud-ueste), con A Buerda mientres 3 u 4 km per l'ueste, con Puertolas per o nort-ueste, y con A Espunya tammién per o norte, en una linia recta que a priesas s'enfila per as gleras d'a Penya Montanyesa y tota a crestera d'a Sierra Ferrera que ye la muga natural d'entre es dos municipios. Per alto d'A Espelunca a muga d'o municipio baixa seguindo a linia que marcan a Penya Madrid (1982 m, punta d'a Sierra Ferrera), a lenera d'a mesma ermita y o Tozal d'A Muera (1037 m) ent'a fondalada d'A Fueva, cortiando per meyas d'o Barranco d'o Plano (mesmo que baixa enta Arro), ta enfilar-se dimpués t'alto per as faixas d'Almozaras d'a sierra d'Arro que la han de portar enta A Pardina d'O Soto per a on que alto u baixo fa a linia dica l'Aínsa. A muga més lierga ye, per ixo, a que tien con o municipio d'A Fueva.

O nuclio urbán[editar | editar código]

Una arcada sobre a carrera central d'O Pueyo.

O nuclio d'O Pueyo ha conservato dica os nuestros días a fesionomía regular d'un lugar sobrarbenco de fa sieglos, con prou casas tradicionals y sin de nuevas construccions, y encara prou una estructura de lugar aversato enta una sola carrera central a on que se-bi ubren as puertas d'as viviendas, mientres que per as fronteras d'a zaga no bi heba més que puertas d'os patios u talment corrals y bordas.

Esta estructura urbanistica permetiba d'esfensar o lugar con prou més trazas, deixando-ne o final d'a carrera ubierto per o sud anque enchascato d'entre casas de manera que estás posible trangar-lo con una barana u puerta, y con a dentrata prencipal per baixo d'a ilesia, que con a torre plena d'aspilleras, constituyeba l'edificio més fácil d'esfensar y asinas un bastión en a puerta d'o lugar. Os enchaques d'ixa manera de construir han remaso dica os nuestros días en a memoria oral d'os pobladors més ancianos d'a redolada, bells en dicen que yera "ta defender-se en tiempos de Napolión", altros "ta quan veniban os franceses". Probablement, os oríchens d'ixa traza constructiva son més antigos que no a guerra contra Napolión, y caldría millor de mirar-los d'entre es conflictos hispano-franceses d'o sieglo XVI, que condicionoron de manera efectiva a fesionomía de tantos lugars montanyeses.

Una d'as casas d'o lugar ye Casa Coronas, a més antiga conoixita en Sobrarbe, alzata en o 1549.

A ilesia[editar | editar código]

A ilesia d'a Santa Cruz d'o Pueyo d'Araguás.

A ilesia d'O Pueyo tien calendata a suya construcción en o sieglo XVI, o sieglo que, chunto con o XII, estió a epoca d'a construcción d'os més numbrosos edificios d'o Sobrarbe. A ilesia ye consagrata t'a Santa Cruz, d'estilo simplero, més que construita con una vuelta interior ye una d'as ilesias més simples d'a redolada. Tién, como altras edificacions relichiosas d'a comarca, aspilleras defensoras en a frontera suya, y as manieras constructivas con as quals s'alzó son transicionals d'o gotico aragonés ent'o renaixentismo.

A més singular d'as caracteristicas d'este edificio no ye si que a presencia d'un esconchurador a l'alto de tot d'o campanar, per cuentas de puesto en o suelo como a o més gran numbro d'ilesias pirenencas que ne tienen.

A ilesia d'O Pueyo, como totas as d'o suyo municipio, pendeban d'antes més d'o sinyorato de Sant Veturián d'Asán, o monesterio més poderoso d'o Sobrarbe y d'a Ribagorza, que con O Pueyo achuntaba baixo d'as suyas posesions més d'una cinqüentena de lugars d'as dos comarcas, de Socastiello enta Chía.

Administración[editar | editar código]

Reparto de concellers[editar | editar código]

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011
Partido de los Socialistas de Aragón 4
Partido Popular 1
Total 5

Alcaldes[editar | editar código]

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011
20112015 Jesús Ángel Buetas Coronas Partido de los Socialistas de Aragón

Fiestas[editar | editar código]

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]


Lugars d'o municipio d'O Pueyo d'Araguás
Araguás | Os Molins | A Muera | Oncins | A Pardina d'o Soto | O Plano | O Pueyo d'Araguás | Sant Lorient | Sant Veturián d'Asán | O Soto | Torrelisa


Municipios d'a comarca Sobrarbe
L'Abizanda | L'Aínsa-Sobrarbe | Barcabo | Bielsa | Boltanya | Broto | A Buerda | Chistén | A Espunya | Fanlo | Fiscal | A Fueva | Palo | Plan | Puértolas | O Pueyo d'Araguás | Tella-Sin | Sant Chuan de Plan | Torla