Mula

Iste articlo trata sobre a mula, que ye un animal domestico. Ta altros emplegos d'o termin «mula» se veiga Mula (desambigación).

Mula

Una mula.

Estato de conservación

Domestica.

Clasificación scientifica

Dominio:	Eukaryota
Reino:	Animalia
Filo:	Chordata
Clase:	Mammalia
Orden:	Perissodactyla
Familia:	Equidae
Chenero:	Equus

Nomenclatura binominal

Equus caballus x Equus asinus

A mula (en masculín, masto u "macho") ye un animal hibrido estéril domestico, naixito d'una mai yeugua (Equus caballus) y d'un pai guarán (Equus asinus). A parola mula viene d'o latín mulus que orichinariament s'emplegaba ta designar a descendencia de dos especies diferents.

[editar] Apariencia

Gosa pareixer-se d'o burro perque tiene a capeza curta y gorda, orellas luengas, patetas finas con cascos chicotz, crinera curta y coda sin de pelo en a base. Se pareix d'o caballo en l'altaria y forma d'o cuerpo, a forma d'o cuello y d'a grupa suya, a uniformidat d'o pelache e las dients. Como los somers, a mula puede trucar una calz de canto, cosa que os caballos no pueden fer (per ixo os caballos se ferran per o canto). Tamién a diferencia d'os caballos y més parellans d'os burros, os mastos (mulas masclo) se meten bien niervosos (y violentos) quan ixoloman una yeugua u somera encelata, que encara que han perdutos a fertilidat, conservan d'a man ansina la suya conducta sexual.

A mula s'ha feito servir de siempre como animal de treballo per a suya docilidat y per a especial consistencia d'os suyos cascos, especialment como bestia ta carreyar en espacios de montanya. Diz que tienen a valura e la fuerza d'o caballo, y que per contra que no aquells, son més pavorosas con os cans y altros animals que gosan identificar como predadors. A suya especial resistencia a las maloltías y insectos las fa especialment indicatas ta treballar en climas tropicals.

[editar] Problemas cheneticos de l'entrecruz

As mulas son quasi siempre esterils, y en os pocos casos decumentatos de fertilidat, as crías estioron chicorronas y débils. A esterilidat suya s'atribuye a lo diferent numer de cromosomas que tienen as especies d'as quals son demanadas (os somers tienen 62 cromosomas y os caballos 64).

Realment, a mula ye una bestia semi-estéril; totz os mastos (masclos) son esterils perque tienen un problema d'a glandula seminal, mientres que las fembras pueden fer ovulos fertils eventualment. Quan que os cromosomas fan recombinación, d'antes no queden en a metat d'a dotación chenetica de l'animal, se reparten a l'azar. Totz aquels ovulos que hereden a dotación barrechata d'a yeugua y d'o guarán resultarán esterils y no podran fecundar-se pas. Sindembargo, quan que os esparzos ovulos formatos no hereden si que una dotación orichinal de només que uno d'os prochenitors d'a mula, pueden fecundar-se. O porcentache d'ovulos fertils ye sobreleras baixo.

Per ixe motivo, se d'ixa ovulación (només que una d'os muitos ciclos ovulatorios) a mula estase cobierta con un barto, o naiximiento sería d'un potro caballar, mientres que si ye cobierta per garra somer en naixe un pollinet. No s'ha conoixito garra caso d'una mula que librase un hibrido parellano d'ella. Tamién car se desprende d'ixo que as mulas tienen uteros funcionals, y que pueden estar emprenyatadas de maniera natural, u més comunament con intervención humana, per transferencia embrionaria.

Encara que la posibilidat existe, quan que a mula queda prenyatada, ye bien deficil que la chestación arribe a garra fin, y quan ixo gosa pasar, a cría ye chicota y maloltiza. Bells autors en relacionan ixe aspecto con un alcurzamiento d'os telomeros y que os animals naixitos sofren d'emviellamiento prematuro. Manimenos, per l'escaso numer d'animals naixitos asinas, encara no s'ha puesto demostrar.