Monts Universals

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Monts Universals
Guadalaviar desde la Muela de San Juan.jpeg
Guadalaviar, dezaga se veyen os Monts Universals
Cheografía
Cordelera {{{cordelera}}}
Sector {{{sector}}}
{{{tpran}}} {{{ran}}}
Maxima altaria 1.935 m
Tucas importants
Largaria
Amplaria
Superficie
Subsistemas
Administración
Estato
País Flag of Aragon.svg Aragón
Comarca Sierra d'Albarrazín
Cheolochía
Edat Mesozoica
Materials
Tipo {{{tipo}}}

Os Monts Universals son unas montanyas d'o Sistema Iberico que bi ha en a part sud d'a comarca aragonesa d'a Sierra d'Albarrazín y de sudueste d'o Parque Natural de l'Alto Tacho. As suyas tucas son entre os 1.600 y os 1.935 metros d'altaria.

Este conchunto de monts s'orientan en dirección norueste-sudeste. Mugan a lo noreste con o Macizo d'el Tremedal u macizo paleozoico de Caimodorro y o de Loma Alta de Villar d'el Cobo, a lo sudueste con a Serranía de Cuenca y a l'este con a fosa de Teruel.

En os Monts Universals ye a muga entre a "versant atlantica" y a "versant mediterrania", naixendo-ie os ríos Tacho, Cabriuel y Guadalaviar, y a man o río Xúcar.

Os suyos materials son d'edat mesozoica, que rodeyan a os materials paleozoicos d'a Sierra d'Albarrazín. Bi ha planas d'erosión finiterciaria desembolicatas en materials calsinosos churasicos con karstificación en Loma Alta y Griegos, destacando-ie os lenars y dolinas (que a chent d'o terreno en diz Celadas).

A lo sud bi ha una serie de sinclinals tabulars que prenen forma de muela por tener planas d'erosión finiterciarias, os suyos cinglos més alteros son d'o cretacico superior (Muela de Sant Chuan, de Saldón, de Val de Cuenca y de Chabalón), fueras d'a Muela de Fridas, con cinglos d'edat churasica.