Marta
De Biquipedia
| Marta | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Fuina de papo amariello (Martes martes). |
||||||||||||||||
| Estato de conserbazión | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Clasificazión zentifica | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Nomenclatura binomial | ||||||||||||||||
| Martes martes | ||||||||||||||||
| Linnaeus, 1758 |
A marta u fuina de papo amariello (Martes martes (L., 1758)) ye un mamifero carniboro d'a familia d'os mustelidos, d'a mesma mida alto u baxo que os gatos domesticos e un peso aprosimato de 1,5 Kg. O pelo que tienen estes animals ye de color marrón fusca, cheneralment sin de bariazions d'entre animals, pero en o ibierno les creixe més luengo e sedoso. Ye muit carauteristica d'esta espezie la taca amariella que tienen en o peito e parte brental d'o cuello, «papo», que les da lo nombre popular aragonés. A espezie Martes martes ye, á demés, a més gran d'as dos espezies de fuinas que se troban en Aragón.
Fan bida cheneralment en puestos muit selbosos, á on i troban arbols biellos ta fer-ie lo cado. Estes animals son os unicos mustelidos que tienen unglas retractils, que emplegan ta mober-se con muitas trazas per alto d'os árbols. Ye prou gran a suya achilidat que gosan estar os peyors enemigos d'os esquirgüelos en estato salbache.
Fan a suya autibidat mayor de nueiz e de tardada, estando ixas as oras cuan gosan cazar muxons que duermen, ratons, insectos e altros animals, u tamién zeresas, lulos, fruita u güebos que roban d'os niedos. Tienen, á demés, una territorialidat muit marcada, e deixan boñas per puestos prominents d'os suyos territorios, tals como peñas, leneras u terrers.
Autualment, a espezie ye protechida per a IUCN e per as leis europeyas e españolas.
[editar] Enrastres externos
Biquiespezies tien un articlo sobre Martes martes.
Se beigan as imachens de Commons sobre a fuina de papo amariello.- (en) Martas en "Aigas Field Center".
- Martes martes en a Lista Roya d'as Espezies Menazadas. IUCN.
