Marmota marmota

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
A parola marmota reendreza ta iste articlo. Ta o chenero Marmota se veiga Marmota (chenero).
Marmota marmota
Marmota marmota Alpes2.jpg
Una marmota en o Parque Nacional de Queyras (Francia)
Denominacions populars
Marmota
Estato de conservación
Status iucn2.3 LC.svg
Seguro (IUCN)
Rechistro fosil
Dende o Mindel
Clasificación scientifica
Reino:
Animalia
Filo:
Chordata
Clase:
Mammalia
Orden:
Rodentia
Familia:
Sciuridae
Chenero:
Marmota (chenero)
Especie:
M. marmota
Descripción
Marmota marmota
Linné, 1758
Destribución cheografica
Mapa Marmota marmota.png
Distribución de Marmota marmota

A marmota[1] (Marmota marmota (Linné, 1758)) ye una especie de radedor d'a familia d'os sciuridos propia d'os Alpes y os Tatra y introdueita en atras zonas montanyosas d'Europa Central y meridional.

Contenius

[editar] Zoonimia

En aragonés meyeval son conoixitas como marmutas (lexico comercial d'o sieglo XV), marmotas u marmotz ("Libro d'as Marabillas d'o Mundo").

En aq(ue)lla montayn(n)a & en aq(ue)l jardin fincan muchas diu(er)sas bestias como babun(e)s simios marmotas & dotras diu(er)sas bestias / Et q(u)ando el c(on)uiento daq(ue)lla abbadia ha comido los almosn(er)os fazen leuar el Releu al gardin / & faze[(n)] sonar vna campana de plata q(ue) el tiene en su mano[2]
Et de moc[']os q(u)i goardan aues aztores girefaux gauilanes falcones gentiles lan(er)es & sacres papagayes q(u)i fablan & auez cantantes / Et assi b(ie)n bestias saluages / et .x. [^M] o mas oriffantes & otras diu(er)ssas bestias Rabices ximios Marmoz & otras diu(er)sidades si ay .xv. cumans de moc[']os[2]

[editar] Curiosidatz

En o pleistocén no pareixe que estase una especie propia d'as tascas alpinas; o rechistro fósil en os Pireneus, Cordelera Cantabrica y Meseta Norte amuestra que viviba en semontanos u como muito zonas con altaria no guaire alta. Probablement yera una especie propia d'estepas como a Marmota bobak, con a que tien una distribución dischunta. D'esta traza con o cambeo climatico de fins d'a zaguera glaciación desapareixió l'habitat ubierto on viviba esta especie y no trobó refuchio en as tascas d'o piso alpín d'os Pireneus como si que se desvinió en os Alpes (on quasi s'extinguió como amuestra un cuello de botella chenetico) y en os Tatra, on sobrevivioron adaptando-sen a las condicions d'as tascas alpinas.

En o sieglo XX fue reintrodueita en a versant norte d'os Pireneus y s'ha extendillato muito, plegando dica o Prepireneu d'a versant sud.

[editar] Referencias

  1. (an) VIDALLER TRICAS, Rafel, Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals; Ed. Val d'Onsera. Zaragoza 2004. ISBN 978-84-8986-235-7
  2. 2,0 2,1 Libro d'as Marabillas d'o Mundo

[editar] Bibliografía

[editar] Vinclos externos

Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas
En atras luengas