Catalán maellán

De Biquipedia
(Reendrezato dende Maellán)
Ir ta: navego, busca
Maellán
Maellà
Variedatz d'o catalán
Localización cheografica
Parlato en Baix Matarranya
Lugar(s) principal(s) Maella
Atras denominacions {{{atras denominacions}}}
Charradors
Oficial en {{{oficial}}}
Reconoixito en {{{reconoixito}}}
Regulato por {{{regulato}}}
Vitalidat
Literatura
Escritors principals
Rasgos dialectals Catalán nordoccidental
ISO 639-1 {{{iso1}}}
ISO 639-2 {{{iso2}}}
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL {{{sil}}}

O maellán ye a parla local catalana que se charra en a localidat aragonesa de Maella, en a comarca d'o Baixo Aragón-Casp.

Ye catalán occidental, pero combina caraters de muito a o norte (Ribagorza, Pallars), u de más a o sud (bells valencianismos), que no se troban en os lugars vicins. Tamién i son presents más castellanismos y aragonesismos.

Contenius

[editar] Fonetica

  • O grupo latín -CT- (-KT-) alza a i en bellas palabras que tamién se sienten en o baixo Matarranya (lleit, pleit, guareit), pero tamién en atras palabras coincidindo con o ribagorzán y pallarés:
    • feit, treit.
  • A G, J d'o catalán cheneral se pronuncian -tx- (-ch-), fenomeno clamato apichat que se produce en muitos lugars antigament buegals con l'aragonés dende Valencia dica a Ribagorza:
    • chermá (germà en ortografía catalana), chelá (gelar), chirá (girar), ecetra...

[editar] Morfolochía

Os posesivos mon, ton, son, ma, ta, sa no s'emplegan y son sustituitos por mi, tu, su:

  • Eixemplos: mi mare, tu iaio, su pare

[editar] Lexico

Bi ha aragonesismos como "plantaina" en cuenta de plantatge, "sartana" en cuenta de paella, "craba" en cuenta de cabra y o vocativo "fillo", (dicen fill quan no ye vocativo). L'aragonesismo sartana ye curioso porque coincide con o cheso y ansotán (aragonés occidental), y contrasta con l'aragonés cheneral y ribagorzán sartén, con o que habría de tener millor conexión.

[editar] Bibliografía

  • Quintana, Artur ”Els parlars del Baix Matarranya", Estudis de Llengua i Literatura Catalanes, XIV. Publicacions de l'Abadia de Montserrat, Barcelona, pàg. 155-187. 1987.


Variedatz d'o catalán
Catalán occidental
Apichat | Leidán | Pallarés | Ribagorzano | Tortosín | Valencián meridional | Valencián alicantín | Valencián septentrional
Catalán oriental
Alguerés | Capcinés | Central | Ibicenco | Malloquín | Menorquín | Rosellonés | Septentrional de transición | Tarraconense
Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas