Luengas ibero-romances

As luengas ibero-romances son as que derivan d'o latín parlato en Hispania, (latín betico y latín tarraconense) y se parlan en a Peninsula Iberica u en comunidatz dominatas por chent provinient d'esta peninsula. Son luengas ibero-romances o galaico-portugués, l'astur-leyonés, o castellán, l'aragonés y o catalán, manimenos en qualques clasificacions o catalán no faría part d'as luengas ibero-romances y sería galo-romanz.

L'aragonés ye ibero-romanz en a mayor part d'as clasificacions, pero presenta caracters transicionals con as luengas galo-romances.

O sistema vocalico d'as luengas ibero-romances deriva d'o sistema vocalico d'o latín vulgar, que en o caso de l'astur-leyonés, o castellán y l'aragonés se reduce a un sistema de cinco vocals a causa d'a diftongación d'as vocals curtas Ĕ y Ŏ.

O lexico ibero-romanz de l'aragonés ye representato por: fayo, huembro, mosta, bruixa, gayata, clamar, farto, monyaco, nino y taixo.

Bibliografía

• Anchel Conte et al. El aragonés: Identidat y problemática de una lengua. Librería General (1982).
• Heinrich Lausberg Lingüistica romanica. Tomo I fonetica Editorial Gredos.
• Rafael Lapesa Historia de la lengua española. Editorial Gredos 1981.

Luengas romances

Aragonés | Arrumán | Asturleyonés | Castellán | Catalán | Corso incluindo o gallurés | Chodigoespanyol | Dalmata | Francés incluindo o diasistema d'as luengas d'oïl con o Borgonyón, Campanyés, Franco-Contés, Galó, Lorenés, Normando (Guernesiés y Jèrriais), Petavín-Santonchés, Picardo y Valón | Francoprovenzal | Friulán | Gallego | Istriot | Istrorrumán | Italián | Ladín | Ligur | Lombard | Meglenorrumán | Napolitán | Occitán incluindo o gascón y l'aranés | Piemontés | Portugués | Rumanch | Rumán | Sardo incluindo o sasarés | Secilián | Venecián