Luengas d'oïl

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Luengas d'oïl
Langues d'oïl
Atras denominacions:
Parlato en: Francia, Luxemburgo y Belchica.
Rechión: {{{rechión}}}
Parladors: Bells millons
Posición: {{{rank}}} (Ethnologue 1996)
Filiación chenetica: Luengas indoeuropeas

  Romanica
   Italica-occidental
    Italica-occ.-occidental
      Galo-iberica
       Galo-romance
       Galo-rhaetia
        Luengas d'oïl

Estatus oficial
Oficial en:
Luenga propia de: {{{propia}}}
Reconoixito en: Flag of Belgium.svg Belchica (valón, picardo, lorenés y campanyés)
Flag of France.svg Francia (galó)
Flag of the United Kingdom.svg Reino Unito (normando)
Flag of Ireland.svg Irlanda (normando)
Regulato por: Sin de regulación[1]
Codigos
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3 [1]
SIL
Langues d'oïl.PNG
Distribución d'as luengas d'oïl (a mas d'o francés)

O termin luenga d'oïl designa globalment a branca d'a luengas galo-romances que se desembolicoron en a parti norte d'a Galia, ye decir a parti norte de l'actual Francia, o sud de Belchica y en as islas Anglonormandas. Ista branca galo-romanica d'o norte ha conservato un substrato celtico mas important y ha tenito una influencia mas gran d'as luengas chermanicas que a luenga galo-romanica d'o sud, a luenga d'oc, que ye fruito d'una romanización mas intensa d'o espacio mediterranio debito a razons ligatas a os intercambios comercials, a instalación de colonias romanas en o sud-este y a la mayor proximidat cheografica a la fuent orichinal d'o latín, mientres que ha recibito muitas menos colonizacions chermanicas.

Trobamos o termin luenga d'oïl tanto en singular como en plural, as luengas d'oïl, termin que gosa tener a vegatas dos significatos y usos diferents:

  • En singular, a luenga d'oïl ye sinonimo de francés en un amplo sentito, aintro d'a clasificación mas tradicional d'a lingüistica romanica. A luenga d'oïl embreca alavez que as variedatz d'o dominio d'oïl son dialectos d'a luenga francesa, u mas bien variants mutuament intelichibles con o francés (ye un caso parellán a o grupo alemán, que en lingüistica s'asocia con a luenga alemana u a os termins occitán y luenga d'oc).

L'Academia francesa emplega a siguient definición: a luenga d'oïl agrupa totas as parlas ta as que si se diz oïl (pronunciato /wi/ u /wil/, d'a on "oui"). Seguntes ista deficinión, no bi ha mica distinción particular entre a parla francesa (francés historico) y totas as atras.[3] Asinas, en estar a luenga d'oïl un conchunto de parlas no s'habría d'emplegar a denominación en plural de luengas d'oïl.

Referencias[editar | editar código]

  1. Os datos d'a tabla no incluyen a o francés, que ye a unica luenga d'oïl con reconoiximiento oficial en quantos estatos y institucions internacionals y regulata por l'Academia francesa
  2. Dimpués d'un periodo sin apareixe entre 2007 y o 19 de chinero de 2010, o petavín-santonchés torna a amaneixer en a lista d'as luengas de Francia, luengas d'oïl, en a pachina d'a Delegación Cheneral ta o idioma francés y as luengas de Francia (DGLFLF, sieglas en francés d'a Délégation générale à la langue française et aux langues de France), servicio d'o Menisterio de Cultura, baixo a siguient denominación: "petavín-santonchés] [con as suyas dos variedatz: petavín y santonchés]". Se veiga a web d'a DGLFLF : DGLF - Ministère de la Culture
  3. Nota: seguntes ista definición, o galó no fería parti d'a luenga d'oïl, ya que si se diz ya u .