Luenga valenciana

Valencián Valencià
Variedatz d'o catalán
Localización cheografica
Parlato en	País Valencián y sud de Catalunya
Lugar(s) principal(s)
Estatus
Atras denominacions	Catalán valencián
Charradors	2.000.000
Oficial en	País Valencián
Reconoixito en	{{{reconoixito}}}
Regulato por	{{{regulato}}}
Vitalidat
Escritors principals
Rasgos dialectals
Codigos
ISO 639-1	ca
ISO 639-2	cat
ISO 639-3	{{{iso3}}}
SIL	cat

A luenga valenciana u valencián ye o nombre historico y tradicional d'o idioma catalán que se charra en a Comunidat Valenciana, an ye oficial chunto a lo castellán. Tamién ye o nombre que se da a ista luenga en o suyo Estatuto d'Autonomía. Ye tamién un dialecto d'o catalán charrato en o País Valencián y o sud de Catalunya, aplegant a las Tierras d'o Ebro catalanas y a la comarca de Matarranya.

Fonetica

• Pronunciación d'a -r final, perdita en catalán cheneral: cantar, ahir.
• A g, j tien una pronunciación prepalatal africata sonora, como en italián, a diferencia d'o catalán central que tien una pronunciación fricativa sonora. En o valencián d'a Huerta s'ha enxordito y se pronuncia como a nuestra ch, y ye conoixito como valencián apichat.

Morfolochía

• Morfema de primera persona singular d'a 1ª conchugación en -e: jo cante.
• En as atras conchugacions no existe morfema, como en catalán meyeval: jo sent, jo dorm.
• Pasato imperfecto de subchuntivo como en ansotán y parte d'o castellán: jo cantara, tu cantares, ell cantara, nosaltres cantàrem, vosaltres cantàreu, ells cantaren, en cuenta d'a forma cheneral en catalán tipo jo cantés, tu cantessis, etz...de o qualo se'n usa una variedat en o standard valencián: jo cantàs, tu cantasses. A muga entre os dos sistemas ye a linia Les Villores-Alcalá d'Exibert.

Sintaxi

• As combinacions de pronomes de dativo y acusativo de tercera presona son inversas con respecto a o catalán cheneral, pero mantienen a forma de dativo como en catalán meyeval y en belsetán.
  • Li la ("le'n" en aragonés actual, la-hi en catalán actual)
  • Li'l ("le'n" en aragonés actual, l'hi en catalán actual)
  • Li les ("le'n" en aragonés actual, les-hi en catalán actual)
  • Li'ls ("le'n" en aragonés actual, els-hi en catalán actual)

Veyer tamién

• Reyal Academia de Cultura Valenciana

Vinclos externos

• Acadèmia Valenciana de la Llengua (Academia Valenciana d'a Luenga)
• Real Acadèmia de Cultura Valenciana
• Política Lingüística Generalitat Valenciana