Loretxoa

Loretxoa
Información cheneral
En aragonés	A chicota flor
Canta de Benito Lertxundi
Parolas	Benito Lertxundi
Idioma	Vasco
Cantaire	Benito Lertxundi
Chenero	Canta d'autor
Publicación	1967
Atras versions
Exkixu, Itziar Barredo
Audicions
Benito Lertxundi	(▶Audición 1)
Exkixu	(▶Audición 2)
Itziar Barredo	(▶Audición 3)

Loretxoa (en aragonés A chicota flor) ye una canta d'o veterán cantautor vasco Benito Lertxundi. Ista canta fue editata por primera vegata en l'anyo 1967, mientres os alazetz d'o movimiento mosico-artistico-cultural d'Ez Dok Amairu, con claras enfluencias d'o movimiento mosico-cultural catalán d'a Nova Cançó Catalana y mas que mas d'o grupo Setze Jutges. Hue ha esdevenito un gran clasico d'a mosica folk vasca.

Simbolismo y metafora

O significato d'as parolas, que en primeras pareixe prou naïf, ha de situar-se en a dictadura que bi heba en o país en aquella epoca, epoca en a que a censura yera en pleno apocheu, por ixo se fa servir o simbolo d'a flor como metafora d'o Pais Vasco, y o nino como o d'a choventut vasca que observa a o suyo propio país.

Versions

A meyatos d'a decada d'os 90, o grupo de rock Exkixu realizó una version d'iste clasico d'a mosica folk vasca en o que amás de dar-le un ritmo muito más acelerato, meteban guitarras electricas, baixo y batería, adhibindo o sonito caracteristico de l'alboka y a trikitixa (acordión diatonico). Ya en o sieglo XXI a soprano Itziar Barredo realizó atra versión con sonitos de mosica clasica, en que primaban o piano y o chelo.

Parolas

En vasco Mendian lar artean, aurkitzen da loretxo bat, aurrean umetxo bat, loretxoari begira. Umetxoak ikusirik, lorea ezin bizirik, arantzak kendu nahi dizkio, bizi berri bat eman. Loreak esan nahi dio: "Umetxo aska nazazu, jaio naiz libre izateko, ta ez loturik egoteko!" Orduan izango baitu indarra eta kemena, orduan emango baitu ugari bere fruitua.

En aragones En a montanya entre barzas, se troba una chicota flor, debant d'un ninón, mirando a la floreta. O ninón observando, como malvive a flor, quiere sacar-le as punchas, dar-le una nueva vida. A flor le quiere decir: "¡Ninón libera-me, he naixito ta estar libre, y no ta estar ligata!" Ya que alavez tendrá fuerza y vigor, ya que alavez dará o suyo fruito en abundancia.

Vinclos externos

• (eu) Versión orichinal de Benito Lertxundi d'a canta "Loretxoa"
• (eu) Versión d'o grupo Exkixu d'a canta "Loretxoa"
• (eu) Versión d'a soprano Itziar Barredo d'a canta "Loretxoa"