Leo Tolstoy

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Leo Tolstoy / Лев Николаевич Толстой
Leo Tolstoy en 1908 en una fotografía de Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii, que ye a primera fotografía en color de Rusia.
Leo Tolstoy en 1908 en una fotografía de Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii, que ye a primera fotografía en color de Rusia.
Naxito n'o: 9 de setiembre de 1828
Naxito de: Flag of Russia.svg Yásnaya Poliana (probinzia de Tula, Imperio Ruso)
Muerto n'o: 20 de nobiembre de 1910
Muerto en: Flag of Russia.svg Astapovo (Imperio Ruso)
Ocupazión: Escritor y nobelista

Lev Nikoláyevich Tolstói (en ruso y alfabeto zirilico Лев Николаевич Толстой), tamién conoxiu como Leo Tolstoy, naxito de Yásnaya Poliana o 28 d'agosto de 1828 (seguntes o calandario chulián, 9 de setiembre seguntes o calandario gregorián) y muerto en Astapovo o 7 de nobiembre de 1910 (seguntes o calandario chulián, 20 de nobiembre seguntes o calandario gregorián) estió un escritor y nobelista ruso, considerato como un d'os más grans escritors d'Ozident y d'a literatura mundial. As suyas más famosas obras son Guerra y paz y Anna Karénina, y son tenitas como a cospide d'o Reyalismo).

Contenius

[editar] Biografía

Leo Tolstoy naxió en a finca de Yásnaya Poliana, en a probinzia de Tula, en o sino d'una familla que pertocaba á la más antiga nobleza rusa. A suya mai, a prinzesa María Nikoláyevna Volkonski deszendeba d'os antigos prenzipes de Volkonski, y o suyo pai Nikolái Ilich Tolstói yera conte. Teneba tres chirmans y una chirmana: Sergéi, Nikolái, Dmitri y María; a naxenzia d'ista zaguera li causó a muerte á la suya mai cuan Leo no teneba encara dos añadas. A suyo pai muere d'una enrestida d'aplopechía cuan Tolstoy teneba diez añadas. Os chirmans ban á Kazán, á la casa d'un tío paterno, Vladímir Ivánovich Yusjov, an Tolstoy bibe gran parti d'a suya chobentú estudeyando en a Unibersidat de Kazán, encara que albandona os suyos estudios en 1847. Remata os suyos estudios en San Petersburgo, en a Escuela de Dreito.

Biacha á Moscú con intizión de buscar emplego u un matrimonio combenién. En aquer periodo de dandaleyos y deudas contrayitas con o chuego prenzipia la guerra en Turquía (Guerra de Crimeya) y o suyo chirmán Nikolái, tenient d'artillería, li empenta á ir con él á lo Caucaso, en a bal d'o Térek. Cuan plega á la stanitsa, Tolstoy ye desilusionato y arrepentito d'o suyo biache. Poquez diyas dimpués acompaña á o suyo chirmán que debeba escoltar un comboy de malautos dica a fortaleza de Stari-Yurt. Cruzan as fuens termals de Goriachevodsk an Tolstoy, con reduma, aprofeita ta prener unos baños termals y an conoxe á la cosaca Márenka, amorío que reaparixe en a suya nobela Os cosacos.

Tolstoy no pertocaba á o Exerzito, pero en unas campañas, o comandant, prenzipe Bariantinski, li fa unos desamens y dentra en una brigada d'artillería en a mesma batería que a suyo chirmán, como subofizial. Tiempo dimpués consigue premiso ta una cura redomatica en as auguas termals en Piatigorsk, an aburrito de pasar largas oras encletato en a suya cambra prenzipia á escribir. O 2 de chulio de 1852 remata Infanzia y escribe A engarrada d'o bosquey os rezentos de Sebastópol.

Poco dimpués d'estar testigo de tantos sacrifizios y eroísmo en a campaña de Sebastópol torna á la fribola bida de San Petersburgo, sintiendo un gran laso e inutilidat.

He alquirito a combizión de que cuasi toz yeran ombres inmorals, endinos y sin caráuter, mui inferiors a o mena de presonas que yo eba conoxito en a mia bida de boemia melitar. Y yeran goyosos y contentos, tal y como puede estar a chen cuala conzenzia no los acusa de cosa.
Leo Tolstoy

Adscrito á la corrién reyalista, miró de reflexar de maniera fiel a soziedá en a que bibiba.

A nobela Os cosacos (1863) cuenta as istorias paralelas d'una muller pillada en as combenzions sozials y un terratenién filosofo (reflexo d'o mesmo Tolstoy) que intenta amillorar as bidas d'os suyos sierbos.

Guerra y Paz ye una molimental obra an se describen zientos de distintos presonaches mientres d'a embasión de Napoleón.

Tolstoy tenió una importán influyenzia en o desembolique d'o mobimiento anarquista, como filosofo cristián, libertario y anarcopazifista. O tiorico anarquista Pedro Kropotkin cuaternó a Leo en o suyo articlo Anarquismo de a Enziclopedia Británica de 1911.

Leutor d'o “Desobednzia zebil” de l'anarquista norteamericán Henry David Thoreau, imbió á un periodico indio un escrito tetulato “Carta á un indú” que regudió en una larga correspondenzia con Mohandas Gandhi, allora en Surafrica, influyendo en fundamento u pensamiento d'iste zaguero en o conzeuto de repunte d'a no biolenta, un punto zentral d'a bisión d'o cristianismo de Tolstoy. En septiembre de 1910, dos meses dimpués d'a suya muerte, li escribió en o sentito d'aplicar a no resistencia, ya que a prautica d’a biolenzia no ye compatible con l'aimor como lai alazetal d'a bida, comenzipio que fue capital en o desembolique posterior d’a "satyagraha" d'o indú. Tamién tenió correspondenzia con George Bernard Shaw, Rainer Maria Rilke y o zar Nicolás II. O suyo epistolario forma un corpus d'unas 10.000 cartas conserbatas en o Museo Tolstoy de Moscú.

Estió un d'os mayors esfensors d’o esperanto, y en as suyas zagueras añatas y dezaga de bellas crisis se combirtió en una presona mui relichiosa y altruísta, refusó toda la suya obra anterior y creticó á las instituzións eclesiasticas en “Reblicanza”, lo que prebocó a suya escomunión. Ni sisquiera una epístola mui zelebre, la que o suyo amigo Iván Turguéniev en o suyo leito de muerte ta demandar-li que tornase á la literatura, fazié que cambeara de parixer.

Chunto con Élisée Reclus estió precursor d'o que poco dimpués se dizió “naturismo libertario”. Tolstoy, bechetarián como Reclus, escribe en o suyo postrer libro “Zagueras parabras” (1909) que bibamos segundes a lai de Cristo: amando-nos os uns a os atros, estando bechetarians y treballando a tierra con a nuestras mesmas mans. Presatina de o suyo bechetarismo son muitas zitas d'él como:

Minchar carne ye un bestichio d’o primitibismo más gran. O trango á o bechetarismo ye a primera consecuenzia d’a ilustrazión.
Un ombre puet bibir y estar zereño sin matar animals ta minchar; por ixo, si mincha carne, prene parti en tirar-li a bida á un animal solenco ta satisfer a suya fambre. Y autuar asinas ye inmoral.

Dezaga de beyer a contradizión d'a suya bida cutiana con a suya ideyolochía, Tolstoi dezide dixar os luxos y mezclar-se con os campesins de Yásnaya Poliana, an él se crió y bibió. Pero no obligó á la suya familla á siguir-li y continó bibiendo con els en una gran parzela, an solenco iba ta adormir muitas begadas, estando a mayor parti d'o diya en o ofizio de zapatero. Creya en a lugarón una escuela ta os fillos d'os campesíns y fue profesor, autor y editor d’os libros que estudiaban. Impartiba modulos de chinnasia y preferiba o chardín ta dar clase. Creyó una pedadochía libertaria cualos comenzipios instruyiban en o respeto a els mesmos y a os atros.

Tolstoy intentó renunziar a as suyas propiedaz en fabor d'os pobres, anque a suya familia, en espezial a suya muller Sofía Bers, lo pribó. Intentando fuyir d’a suya casa morió en a gara d'Astápovo, y entre as suyas zagueras parabras son istas que contrimostran a grandaria d’a suya alma:

Bi ha denzima a tierra millóns d’ombres que pensan: ¿Por qué soz cudiando de yo solenco?

Fue apedecato en a suya casa en Nara.

Como refitolería, o 26 d'abiento de 1941, o cheneral alemán d'o II Cuerpo d'Exerzito Panzer d'a Wehrmacht, Heinz Guderian emplegó a suya finca en Yásnaya como cuartel cheneral mientres o abanze enta Moscú y abió que desautibar as trampas d'autoesferra d'a casa y d'o mesmo fundón de Tolstoy ficatas por ordens de Stalin, antis de poder ocupar-la, salbando as restas d'a esferra.

[editar] Obras

As “Obras Plens” de Tolstoy fueron publicatas entre 1928 y 1958. Penden de 90 tomos, cualos zaguers 32 bolumens recullen a correspondenzia d'o conte. Ista edizión no ye fiable: a zensura sobietica consideró puliticament incorreutas muitas partis. Ye preziso consultar os manuscritos orichinals en o Museu Tolstoi de Moscú.

  • Infanzia (Детство [Détstvo]; 1852)
  • Adoleszencia (Отрочество [Ótrochestvo]; 1854)
  • Chobentú (Юность [Yúnost']; 1856)
  • Rezentos de Sebastópol (1855-56)
  • Dos húsares (1856)
  • Felizidá conyugal (1858)
  • Os cosacos (Казаки [Kazakí]; 1863)
  • Guerra y Paz (Война и мир; [Voyná i mir]; 1865-1869)
  • Anna Karénina (Анна Каренина; 1875-1877)
  • Confesión (1882)
  • A Muerte de Iván Ilich (1886)
  • La Sonata Kreutzer (Крейцерова соната; 1889)
  • Ilesia y Estau (1891)
  • O reino de Dios ye en busatros (1894)
  • O pai Estarchio (1898)
  • Reblicanza (Воскресение [Voskresénie]; 1899)
  • Hadyi Murad (1904) (postuma)
  • No puedo callar-me
  • Falordias populars
  • ¿Qué ye o arte?
  • Cantando por a mía bida
  • A escuela de Yasnaia Poliana

[editar] Bibliografía

  • Tolstói, Lev (Leon; Leo; Lev), graf, 1828-1910. Riera, Augusto, translator. Richet, Carlos (Charles). Placeres Crueles. Traducción de Augusto Riera. Barcelona, Maucci, 1902. 237 p.
  • Mann, Thomas. Goethe y Tolstói acerca del problema de la humanidad . — Buenos Aires : Tor.
  • Porché, François. Tolstói : retrato psicológico . — Buenos Aires : Losada, c1958 . — 317 p.
  • Tolstói, Lev Nicoláyevich. La guerra y la paz . — Barcelona : R. Sopena, 1931 . — 2 v.
  • Tolstói, Lev Nicoláyevich. Obras completas . — Madrid : Aguilar, 1955-56 . — 2 v. ; il.
  • Tolstói, Lev. Los cosacos. — Vilaür : Atalanta, 2009.

[editar] Enrastres esternos