Khanato de Crimea

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
قريم يورتى
Qırım Yurtu

Khanato de Crimea
Flag of None.svg 1441 — 1783 Flag of Russia.svg
Situación de Khanato de Crimea
Khanato de Crimea en 1600
Capital Bakhchisaray
Idioma oficial Tartre de Crimea y turco otomán
Relichión Islam sunnita
Gubierno Khanato
 • Formación 1441
 • Anexión a Rusia 1783

O Khanato de Crimea estió un estato que s'estendillaba por a peninsula de Crimea y a redolata d'a Mar d'Azov, que yera gobernato por un khan d'a dinastía Girai y que duró dica 1783, tres sieglos més que os atros khanatos tartres, por tener a protección d'o Imperio Otomán.

Arredol de l'anyo 1430 os tartres de Crimea se deseparoron d'o khanato d'a Horda d'Oro. A dinastía gobernant yera descendient de Chochi. O territorio a lo principio no incluiba a costa meridional de Crimea, on yeran bien establitos os chenoveses, que teneban unas colonias conoixitas como Gazera.

A costa entre Crimea y o Imperio Otomán yera baixo influencia polaca. Moldavia yera disputata entre Hongría y Polonia. Baixo o reinato de Bayazet Hongría y Polonia reconoixioron a sobiranía otomana de Vlaquia y Moldavia. En 1456 os moldavos ya pagan tributo a los otomans y se fa mes gran en 1480.

Mientres os rusos abanzaban enta l'este os exercito otomán de Mehmet o conqueridor invadió o sud de Crimea y en 1475 s'apoderoron d'as plazas comercials y as fortalezas chenovesas, forachitando a los chenoveses. Mehmet posó baixo protección otomana a lo khanato de Crimea. En 1484 os otomans s'anexionan Buchac, preso a Moldavia.

5 anyatas dimpués d'a conquiesta d'o sud de Crimea, o Khanato de Crimea fació liga con os rusos contra o Khanato d'a Horda d'Oro, y rebló pa desapareixer en 1502.

O Imperio Otomán consiguió una continidat territorial con Crimea conquerindo a los polacos-lituans Yedisán, que s'anexionan en 1526.

En as rechions costeras d'a Mar Negra entre Crimea y o Danubio (Yedisán, Buchac y parte de Dobrucha) establioron nogais venitos de l'este d'o Don, a l'egual que en a costa norte d'a Mar d'Azov. Os nogais, nomadas y belicosos, contribuirán a la inestabilidat d'o khanato y dimpués a la conquiesta rusa.

En 1774, dimpués d'una guerra entre rusos y otomans, tractato de Kuchuk-Kainarchi permitió a lo Imperio Ruso una salita a la Mar Negra a l'ueste d'o Dniéper y a tutela d'o Khanato de Crimea, que fue anexionato en 1783. En anyatas vinients muitos tartres se'n fuoron t'o Imperio Otomán.

Bibliografía[editar | editar código]