Infinitivo en aragonés

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Tiempos verbals
en aragonés
Modo indicativo

Present
Pasato perfecto simple
Pasato perfecto perifrastico
Pasato imperfecto
Pasato perfecto compuesto
Pasato anterior
Pasato plusquamperfecto
Futuro
Futuro perfecto
Condicional
Condicional perfecto

Modo subchuntivo

Present
Pasato imperfecto
Pasato perfecto
Pasato pluscuamperfecto

Modo imperativo
Impresonals

Infinitivo
Participio
Cherundio

O infinitivo en aragonés deriva d'o infinitivo latín.

En latín bi heba quatre conchugacions con os suyos quatre infinitivos. Seguindo con una tendencia propia d'o iberrorromanz, as conchugacions 2º y 3º latina, as con con e (-ēre a 2º y -ĕre a 3º) se fusionoron pasando os verbos d'a tercera ta la segunda, a diferencia d'o que se desvinió en as atras luengas neolatinas. En as atras luengas neolatinas permaneixió a diferencia entre ixas conchugacions con e y d'esta traza en as luengas galorromances bi ha infitivos en -re, (que trobamos tamién en benasqués).

1ª Conchugación 2ª Conchugación 3ª Conchugación
Aduyar Deber Partir

En ribagorzán y ansotán a -r final no se pronuncia, pero s'ha d'escribir d'alcuerdo con as reglas ortograficas, que compatibilizan diferents pronunciacions locals con una sola ortografía.

En chistabín, (y en o pasato en atras variedatz de l'aragonés) bi ha una -e paragochica, y os infinitivos se pareixen a lo latín cantare, partire, ecetra.

En benasqués, que ye l'aragonés de l'Alta Ribagorza occidental u Val de Benás, y ye transicional con o catalán y l'occitán trobamos infinitivos en -re: beure ("beber") y vinre ("venir").


 
Gramatica de l'aragonés
Fonetica Accentuación · Fonetica (Epentesi antihiatica · Diftongación debant de Yod en l'aragonés) · Fonolochía
Morfolochía Adverbios (Adverbios espacials · Adverbios espacials deicticos · Adverbios de tiempo · Adverbios de modo · Adverbios de cantidat · Adverbios d'afirmación, negación y duda) · Articlos definitos · Articlos indefinitos · Chenero · Conchuncions (adversativas · copulativas · dischuntivas · completivas · condicionals · causals · concesivas · consecutivas

· comparativas · finals · temporals)· Adchectivos (Demostrativos · Indefinitos · Numerals cardinals · Numerals ordinals) · Numero · Pronombres (Pronombre presonal, Pronombre demostrativo) · Particlas pronomino-adverbials (pronombre adverbial en/ne · pronombre adverbial i/bi/ie)

· Prefixo · Sufixo · Preposicions · Verbos (Verbos auxiliars · Locucions verbals, Verbos incoativos, Verbos freqüentativos, Verbos irregulars con epentesi antihiatica)

Sintaxi Concordancia · Negación · Sintagma adchectival · Sintagma nominal · Sintagma verbal (Oracions con infinitivo) · Orden de pronombres · Combinacions de pronombres febles en l'aragonés · Voz pasiva
Lexicolochía Cultismos · Lexico (Arabismos · Castellanismos · Catalanismos · Goticismos · Helenismos · Mozarabismos · Occitanismos · Vasquismos) · Semicultismos
Ortografía ACAR · Uesca · SLA
Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas