Guerra d'independencia crovate
| Guerra d'a Independencia crovate | |
|---|---|
| Guerras yugoslavas | |
Soldatos crovates paratos ta destruir un tanque serbio en 1992 |
|
| Información cheneral | |
| Calendata: 1991-1995 | |
| Puesto: Croacia | |
| Resultato: Victoria y independencia de Croacia | |
| En conflicto | |
| Comandants | |
| Franjo Tuđman | Slobodan Milošević |
| Baixas | |
| * 20.000 muertos * 37.180 feritos * 2.915 desapareixitos |
* 447.316 desplazatos * numero desconoixito de muertos y feritos |
A guerra d'independencia crovate estió una guerra que se produció en Croacia dende 1991 dica 1995 en a que os serbios de Croacia y lo exercito federal yugoslavo luitaban contra o gobierno crovate y la población de nacionalidat etnica Crovata.
O bando crovate aspiraba creyar un estato crovate independient, y os serbios de Croacia pretendeban que os territorios crovates con población serbia, mayoritaria u no seguisen dependendo de Yugoslavia, que s'anexionarían estos territorios chunto con ciudatz d'a costa hadriana que darían a Serbia una salita a la Mar Hadriana. A guerra sorprendió por a suya brutalidat en a Europa d'os anyos 90, pero estió una guerra de conquiesta que aproveitaba a presencia de minorías en o país vicín d'alcuerdo con a tradición balcanica, y de feito repetiba o modelo d'a segunda Guerra Mundial en Yugoslavia y d'as guerras balcanicas en a Macedonia d'os anyos 1910.
Contenius |
[editar] Fase inicial d'a guerra
O 25 de chunio de 1991 Croacia y Eslovenia proclaman a suya independencia. O gobierno federal yugoslavo refirma a los serbios de Croacia con a presencia d'o exercito federal, que preba de mantener o control de Croacia y dixa que os guerrillers serbios faigan crimens de guerra con total impunidat primero contra os crovates que yeran en minoría en as localidatz de mayoría serbia y dimpués contra os crovates de localidatz que no yeran de mayoría serbia y que egual conqueriban. Krayina a escape cayó en poder serbio. Os principals combates se desembolicaban en Eslavonia oriental, de mayoría crovate, pero que os medios de comunicación serbios (y d'Estatos con actitut pro-serbia como Espanya que veyeban a independencia de Croacia como incomoda) presentaban como de mayoría serbia. Dimpués d'Eslavonia a guerra s'estendilló dende Krayina dica Dalmacia (puent de Maslenica), y as ciudatz costeras como Chadra, Split, atacatas por a marina yugoslava, y Dubrovnik, atacato dende Montenegro y Herzegovina por voluntarios serbios y montenegrins. Vukovar resistió pero en zaguerías fue destruito por o exercito yugoslavo, estando escenario de crimens por os dos costatos que han quedato sin guaire castigo por o que fa a los responsables serbios. En os territorios que os serbios conquieren bi ha mortaleras de población crovate y por miedo muitos d'ellos fuyen enantes que pleguen os serbios, feito que quan a guerra s'estendille por Bosnia y o Kosovo será conoixito como "limpieza etnica" y que quan encomenzaba en Croacia no conseguiba mover d'egual traza as sensibilidatz de bells países occidentals que yeran contra a desintegración de Yugoslavia.
O 23 d'aviento de 1991 Alemanya reconoix a independencia de Croacia, feito que obliga a fer-lo o 15 de chinero a totz os países d'a CEE, dica estatos reticents como Espanya, que chugaba un papel anti-crovate y pro-serbio. En abril de 1992 os cascos azuls d'a ONU encomienzan a prener posicions en as zonas ocupatas por os serbios. En mayo de 1992 Croacia ye admesa en a ONU. A seu d'o mando d'os cascos azuls ye prevista que siga en Sarajevo, pero quan s'aturan os combates en Croacia esclata a guerra en Bosnia-Herzegovina. Dende as suyas posicions en Bosnia-Herzegovina os serbios tamién atacaban ciudatz de Croacia como Slavonski Brod y Dubrovnic.
En a guerra de Bosnia-Herzegovina musulmans bosnios heban confiato en a comunidat internacional y os crovates locals s'heban preparato pa a guerra. Os guerrillers serbios y o exercito troban menos resistencia y tamién fan mortaleras en as zonas baixo o suyo control, pero o refirme d'Estatos Unitos a la causa musulmana fa que ya totz os países occidentals ya no refimen a causa serbia, (que encara tendrá a Rusia como aligata), y que a opinión publica tienga en cuenta agora os crimens de guerra serbios, as violacions masibas, ecetra....Una millor preparación pa una guerra que se veyeba inminent y l'aduya de Croacia y a suya esperiencia melitar permitió a los crovates de Bosnia y Herzegovina resistir millor os ataques serbios que a población musulmana, manimenos tamién i habió muitas baixas y se perdioron ciudatz como Bosanski Brod en Posavina. Os crovates plegoron a prener o control de Herzegovina Occidental y d'amplas zonas de Bosnia Central, dica en localidatz de mayoría musulmana como Kiseljak.
[editar] Operacions melitars en 1993
I habió conflictos armatos intermitents en 1993 a una escala menor que en 1991 y 1992 que fuoron més exitosos p'as fuerzas crovatas. Os crovates podioron recuperar territorio y protecher as ciudatz de Zadar y Gospić d'ataques serbios, pero entre l'alto o fuego de 1992 y as ofensibas crovatas de 1992 a luita yera limitata y as accions melitar se reducioron a dos semanas en ixas tres anyatas y meya.[1]
A principios de 1993 as operacions més notables estioron:
- en a central hidroelectrica de Peruča Dam, 27-28 chinero 1993
- Operacion Maslenica, aria d'a redolata de Maslenica, a man Zadar, 22 Chinero - 10 Febrero de 1993
- Operacion bolsa de Medak, aria a man de Gospić, 9-17 Setiembre de 1993.
Mientres a mayoría d'estas operacions yeran exitos relativos pa o gobierno crovate, o exito d'a Operacion bolsa de Medak en 1993 causó reaccions fueras de paises y organizacions que teneban actitutz anti-Crovates y pro-Serbias en a guerra, esto fació que o exercito Crovate no fese garra ofensiva en una anyata. En chunio de 1993 os serbios de Krajina reafirman en un referendum o suyo deseyo d'unión con os atros serbios d'os Balcans.
En Bosnia os crovates dixan d'estar aligatos d'os musulmans en 1993 y encomienzan unos combates en os que a población musulmana, més lumerosa, va prenendo o control de muitas ciudatz de Bosnia central (Travnik, Vares), y tamién de Herzegovina central, (Jablanica, Mostar oriental), y encara que enantes os crovates heban aduyato a salvar-se d'os serbios a muitos musulmans, que podioron trobar refuchio en ciudatz como Mostar, a opinión publica internacional yera de part d'os musulmans y en contra d'os crovates. Os países occidentals presionaban pa que os musulmans y crovates formasen una federación crovata-musulmana, pero os combates yeran dificils d'aturar.
[editar] Final d'a guerra
En 1995 Os crovates van ocupando os territorios y enclaus on a posición serbia ye menos fácil de defender: primero en mayo a Eslavonia Occidental (Operazión Flash), y dimpués en agosto de 1995 Krayina (Operación Tronata). Por miedo a represalias os serbios fuyen en masa de totas estas rechions. A recuperación de Krayina permite liberar d'a presión melitar a los musulmans de Bihac, y os serbios encomienzan a retacular en Bosnia Occidental. Os crovates de Bosnia recuperan Jajce, perdito quan os musulmans y crovates combatiban por Travnik. O 21 de noviembre de 1995 Estatos Unitos fuerza a un alcuerdo de paz en Dayton, os crovates de Bosnia son obligatos a fer parte d'una Federación Crovata-Musulmana dentro de Bosnia-Herzegovina, amés han de ceder as zagueras localidatz que controlaban de Posavina a la republica serbo-bosnia de Bosnia-Herzegovina.
[editar] Referencias
[editar] Bibliografía
- André Sellier y Jean Sellier: Atlas de los pueblos de Europa Central. Acento editorial.