Franco ripuario
Lo franco ripuario (Ripoarisch en ripuario, Ripuarisch en alemán) ye lo sistema dialectal de l'alto alemán formato per las variedatz de l'alemán central més occidentals.
Contenius |
Filiación lingüistica [editar]
Lo franco ripuario s'incluye en os sistemas d'o franco meyo de l'alemán central y forma un grupo común con o franco moselán y lo franco renán.
Aspectos socioculturals [editar]
Situación cheografica [editar]
Lo suyo territorio s'extiende principalment per lo Land alemán de Renania d'o Norte-Westfalia, con qualques influencias menors a lo norte d'o Land de Renania-Palatinato, l'aria d'Eupen a la Belchica oriental, y per bells municipios a lo sud d'o Limburgo neerlandés. Las suyas buegas aproximatas son:
- per lo norte, la linia de Benrath, que sinyala la raya tradicional entre lo baixo alemán y l'alemán central;
- per lo sud, la buega entre los Länder alemans de Renania d'o Norte-Westfalia y Renania-Palatinato;
- per l'ueste, l'aria entre Eupen y Aquisgrán;
- per l'este, la redoldanza d'o lugar de Siegen.
Variación diatopica [editar]
Las variedatz que conforman lo ripuario a ormino s'autodenominan Platt: Öcher Platt (ripuario d'Aquisgrán), Bönnsch Platt (ripuario de Bonn), Düsseldorfer Platt (ripuario de Düsseldorf), ecetra.
D'entre totas las variedatz, una d'as més conoixitas ye lo ripuario de Colonia, lo Kölsch.
| Familia chermanica | ||
|---|---|---|
| - Diasistema norrén occidental: Islandés | Feroés | Norn | Noruego (Nynorsk) - Diasistema norrén oriental: Noruego (Bokmål) | Danés | Sueco | Gotlandés - Diasistema occidental anglico: Anglés | Escocés - Diasistema occidental frisón: Frisón occidental | Frisón septentrional | Frisón oriental - Diasistema occidental baixo franco: Afrikaans | Neerlandés - Diasistema occidental baixo alemán: Baixo alemán - Diasistema occidental alto alemán: Alemán estándar | Alamanico | Austro-baverán | Limburgués | Luxemburgués | Yídix - Diasistema oriental: Gotico |
||