Expo 2008
De Biquipedia
L'Expo Zaragoza 2008 estió una Esposizión Internazional que se zelebró á Zaragoza, a capital d'Aragón, dende o 14 de chunio dica o 14 de setiembre de 2008, e que tenió l'augua como prenzipal exe tematico. A localizazión d'o rezinto d'a Esposizión fazió parti d'a mesma: á la espuenda de l'auguatuerta de Ranillas, buelta que fa l'Ebro en pasar per a ziudat.
 Zaragoza |
 Trieste |
 Tesalonica |
Ast | |
|---|---|---|---|---|
| 1ª Ronda | 47 | 35 | 12 | 3 |
| 2ª Ronda* | 57 | 37 | - | 1 |
| (*) Á la 2ª ronda no i acudioron dos comisarios d'o BIE | ||||
L'Expo 2008 estió coordinata per o Bureau International des Expositions, organizazión responsable d'asinar as Esposizions. O 16 d'abiento de 2004, a candidatura de Zaragoza ta estar sieu de l'Expo 2008 benzió las d'altras ziudaz candidatas como Tesalonica (Grezia) e Trieste (Italia).
Zaragoza commemoró tamién en 2008 o bizentenario d'os Setios de Zaragoza d'a Guerra d'a Independenzia cuentra la embasión napoleonica (1808) e o zentenario d'a Espozisión Ispano-Franzesa de 1908, que suposó un primer blinco cualitatibo n'a mudernidat d'a ziudat.
A mascota de l'Expo 2008 represientaba una chisla u gota d'augua clamata «Fluvi». O nombre, acronimo de flumen vitae ('arrigo d'a bita', en latín), se li dio dimpués d'un debate ziudadano prou controbertito, e n'o cual un d'os nombres faboritos yera estata la parola aragonesa 'Chisla'.
Contenius |
[editar] Tema prenzipal
A tematica d'a Esposizión tenió l'augua per ocheto zentral, baixo lo epigrafe de «augua e desarrollo sustenible», e se'n desglosoron uns cuantos temas: «L'augua, recurso escaso»; «l'augua t'a bita»; «os paisaches de l'augua» e «l'augua como elemento de relazión entre os pueblos».
[editar] Espazios emblematicos
D'entre os espazios emblematicos, se i troba:
- o Pabillón Puent, construzión que achunta o rezinto de l'Expo con o bico de l'Almozara, encomendata ta l'arquiteuta britanico-iraquí Zaha Hadid;
- a Torre de l'Augua, gratazielos de 76 metros d'altaria, diseñato per Enrique de Teresa, que permete de canalizar l'augua d'o rezinto de l'Expo en creyar un zercuito trancato n'o cual se pueden fer actibidaz bariatas;
- o Palazio de Congresos de Zaragoza, de Nieto & Sobejano;
- l'Acuario flubial, adestinato á estar o més gran d'Europa;
- o Pabillón d'Aragón, d'os arquiteutos Olano e Mendo;
- o Pabillón d'España, de l'arquiteuto nabarro Patxi Mangado, un edifizio climaticament sustenible, a refricherazión d'o cual se fa de trazas naturals per meyo de l'augua de plebita;
- a Palanga d'o Boluntariato de Manterola que, con una lonchitut de 277m, achunta las dos espuendas sin emparar-se mica sopre o río, con un mástil de 75 metros d'altaria;
- o Puent d'o Terzer Milenio, que enlaza la marguin dreita de l'Ebro con a Expo;
- o Pabillón Latinoamericán, que con o epigrafe "Baixo la plebita, selbas e bosques latinoamericans" esprisa la balura de l'augua d'as selbas latinoamericanas, entegrando-ie elementos climaticos, edaficos, zoolochicos, botanicos e idrolochicos n'os suyos conzeutos espositibos, sopre o río Ebro, á cargo de l'arquiteuto mexicano Fernando López Guerra;
- as seis Plazas tematicas, que desarruloron un seguito d'esposizions e espectaclos como estimulo t'a reflecsión sopre l'augua;
- cualques telecabinas que achuntan a Estazión Intermodal de Zaragoza-Delizias con o parque metropolitán e o rezinto de l'Expo.
[editar] Procheutos relazionatos
Á lo redol de l'Expo s'ha diseñato un gran parque metropolitán, á on que os besitadors pueden fer diferents actibidaz, pus conta d'entre altras cosas con:
- plachas flubials;
- una canal d'auguas furas;
- una zona termal;
- un chardín botanico;
- un campo de golf;
- un pabellón de zelebrazions.
Á més, en relazión con a zelebrazión de l'Expo, uns altros procheutos estioton:
- a construzión d'un azut en l'Ebro que regla las auguas ta fer-ie un trampo nabegable;
- a recuperazión d'as espuendas de l'arrigo per meyo d'a enamplata d'as zeras, a esmarguinata d'o matical d'a ripera, a construzión de miradors u la instalazión de pistas de boleibol e futbol placha, d'entre altras cosas;
- l'amilloramiento d'a Uerba, d'o Galligo e d'a Canal Imperial d'Aragón;
- a encorporazión d'os anticos depositos de Casablanca, como laco artifizial con embarcazions;
- a remodelazión e enamplata de l'aeropuerto de Garrapinillos.
- l'amilloramiento d'a iluminazión d'a ziudat, igual á molimentos e puents como á carreras e abenitas, á més d'á la Basilica d'o Pilar e á la Seu de Sant Salbador.
[editar] Países que i partiziporon
Amés de totas as Comunidaz Autonomas d'o Estato español, a lista d'os 108 estatos d'o mundo que partiziporon en l'Expo 2008 estió a siguient:
[editar] Emplego posterior d'o rezinto
Ye prebisto que bels edifizios de l'Expo sian logatos u enallenatos á diferents instituzions. O Pabillón d'Aragón, per ixemplo, estará la sieu d'una consellería d'o Gubierno d'Aragón. Dos d'as construzions més emblematicas, a Torre de l'Augua e o Pabillón Puent, podereban estar adqueritos per connoixitas instituzions finanzieras aragonesas.
Os pabillons internazionals s'adestinarán á ufizinas á fin de creyar o parque empresarial més gran de Zaragoza. N'a suya remodelazión s'ha embrecato lo estudio madrileño Lamela. O nuebo rezinto contará igualment con establimientos ta l'ozio e a restaurazión.
[editar] Controbersias
A construzión d'o rezinto de l'Expo 2008 á l'aguatuerta de Ranillas ye estata custionata den de diferents coleutibos sozials que han ensistito n'a contradizión d'as uebras e de l'ubicazión d'o ebento con o lema d'a propia esposizión referito á la sustenibilidat.
En ixe sentito, os cheologos recomiendan no edificar sopre ramblars como l'aguatuerta de Ranillas, ya que diz que corren periclo d'engaronar-se cada 20 añatas. Ta soluzionar o problema, se i ferán bels diques, encara que ixo podereba resultar insufizient á largo plazo.
Zientificos espezialistas en limnolochía han creticato a construzión d'un azut abatible en l'Ebro, feito ta creyar una lama d'augua estable de 4 km, pus en altera o rechimen idraulico. Per istas uebras, a biodibersidat flubial s'ha bisto prou alterata, ya que s'ha abito á retirar os moluscos bibalbos autoctonos en un trampo de 8 km.
As queixas d'a bezindat per o nibel de ruyito que pateixen son cutianas.
[editar] Binclos esteriors
- (es)Sitio web ufizial
- (es)Blog ufizial d'Expo Zaragoza 2008 - Primer blog n'a estoria d'as Esposizions Internazionals.
- (en) (fr) Sitio web d'o Bureau International des Expositions
- (es) Bideo d'o espot promozional de l'Expo Zaragoza 2008
- (es) Informe d'Ecolochistas en Azión de Zaragoza sopre o procheuto d'Expo 2008 á l'aguatuerta de Ranillas t'o Bureau Internazional des Expositions.
- (es)Sitio web en contra d'a Expo
