Dakar

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo ye sobre una ciudat capital de Senegal. Ta atros usos se veiga Dakar (desambigación).
Dakar
Dakar
Localidat de Senegal
Escudo d'armas
Anvista de Dakar
Anvista de Dakar.
Estato
 • Rechión
 • Departaments
Flag of Senegal.svg Senegal
Dakar
Dakar
Superficie 82,5 km²
Población
 • Total

1.075.582 hab. (2007)
Altaria 0-104 m.
Dakar y as suyas communes d'arrondissement
www.DakarVille.sn

Dakar ye una ciudat senegalesa, capital d'o Senegal, d'a rechión de Dakar y d'o departamento de Dakar. Ye situata en a peninsula de Cabo Verde, en l'occident d'Africa, a lo canto de l'ocián Atlantico. Estió la capital d'a colonia francesa de l'Africa Occidental Francesa.

Tien una población de 1.075.582 habitants, alto u baixo, en 2007, en una superficie de 82,5 km², con una densidat de población de 12.233 habs/km²; y ye un important puerto comercial en a rota de l'Atlantico. Fa parte d'a Organización d'as Ciudatz d'o Patrimonio d'a Humanidat.

Toponimia[editar | editar código]

A primera aparición d'o nombre de Dakar estió en 1750, en un mapa d'o botanico francés Michel Adanson, que estudiaba a peninsula de Cabo Verde.[1] Ye a versión afrancesata d'a parabra ndakarou, o nombre local de l'aldeya, d'etimolochía dudosa, puet estar d'o wolof deuk raw («quien se bi instale será en paz»),[2] u l'asociación d'as parabras dekk (país) y raw (fuyir).[3] Seguntes esta mesma fuent, puet estar tamién a parabra wolof dakhar, o nombre d'o tamarindí, arbol que bi heba en a costa en o sieglo XVI.

Tamién apareixe en bells documentos como d'Accard,[4] d'o posible nombre d'un comerciant francés de finals d'o sieglo XVII.

Historia[editar | editar código]

A historia d'a ciudat ye recient, y os suyos edificios mas antigos son d'a decada de 1860.

Os suyos orichens[editar | editar código]

Mapa d'o Senegal en 1770, por o cartografo Guillaume Delisle, que muestra a peninsula de Cabo Verde, sobre la que posteriorment estió construita a ciudat de Dakar.

Dende lo Paleolitico bi habió presencia humana esporadica en a rechión, y dende lo Neolitico esta presencia estió permanent, seguntes os troballos arqueolochicos.

Os primers habitants conoixitos d'a redolada estioron os mandingas, que habitaban a rechión quan i plegó lo navegant portugués Dinis Dias en 1444, rechión que Dinis clamó Cabo Verde por a suya abundant bechetación. A fins d'o sieglo XV, chents d'etnia lebu (parte d'os wolof), que heban fuyito d'o reino de Takrur, situato a o norte d'o río Senegal, s'establioron en a rechión. En o sieglo XVII, a localidat teneba nomás que bella trentena de cabanas.[5] En esta epoca, yera a isla de Gorée (clamata Palma por Dinis) o lugar d'interés d'os europeus, por lo que estió presa y represa por os neerlandeses, portugueses, franceses y angleses muitas vegadas. D'o nombre en neerlandés d'a isla, Goed Reed (buena rada) deriva lo nombre actual d'a isla.[6]

Os franceses ocuporon a ciudat en 1677, plegatos d'a amanata ciudat de San Loís, fundata en 1659.[6]

En 1843, Dakar teneba, seguntes Paul Boutet,[7] «plusieurs centaines de cases, toutes construites dans le même genre […], toutes en roseaux, de forme cylindrique et recouvertes à peu près comme les ruches d’abeilles de nos pays» (nomás un ciento de casas de canyas, en forma celindrica, pareixitas d'as arnas d'o nuestro país).

Colonización francesa[editar | editar código]

A punta de Dakar en o mapa de 1863.

A isla de Gorée s'enriquió con o comercio d'o cacauet. Os notables mulatos d'a isla, a clase social dominant en chunto con as signare, preferioron instalar-se en o continent, frent d'a isla, ixo ye, en Dakar. Finalment, a signare Anna Colas Pépin y lo suyo esposo François de Saint Jean (alcalde de Gorée) solicitoron o 3 de chinero de 1846 y lo 25 de chinero de 1848 a fundación oficial d'a ciudat de Dakar, ya sin de temor d'os ataques d'o reino de Cayor gracias a lo Exercito francés. En o mesmo documento demandaban aduyas ta la erradicación d'a esclavitut y ta os suyos esclavos, por o que parte d'os primers habitants de Dakar estioron esclavos.

Finalment, o cheneral francés Louis Faidherbe estió o fundador d'a ciudat, en 1857.[8] O motivo real yera que, dimpués d'a prohibición d'a esclavitut, economicament yera mas interesant o puerto de Dakar que o puerto chicot d'a isla de Gorée. A primera construción de Dakar estió una fortificación construita por o Exercito francés en a costa; sindembargo, Dakar yera un laberinto de catellas y calles sin garra surtita en as dunas d'a costa.[9] Asinas, o verdadero fundador de Dakar estió altro melitar francés, o coronel d'Inchenieros Émile Pinet-Laprade: en chunio de 1858 se realizó un mapa catastral d'a ciudat, en 1859 s'inició a construción d'o faro des Mamelles y as obras d'o puerto inicioron en 1860. En chunio de 1862 Pinet-Laprade proposó un nuevo mapa catastral.

Pinet-Laprade morió en 1869 por una epidemia de colera, y en 1875 a ciudat de Dakar sostituyó a Gorée como capital d'o districto, encara que os habitants de Gorée teneban reticencias a residir en Dakar, anque yeran os propietarios d'a mayor parte d'os terrens aptos ta construir. Muitos d'os habitants de Gorée preferiban a amanata ciudat de Rufisque, dica la decadencia d'o puerto d'esta ciudat y a construción d'un nuevo puerto en Dakar.

Con a construción d'una linia de ferrocarril y d'una estación, Dakar rivaliza tamién con San Loís, ta lograr estar a primera ciudat d'o país. Asinas, en 1902 Dakar esdevién a capital d'a colonia francesa d'Africa Occidental Francesa (AOF), y o primer Gubernador Cheneral de l'AOF, Ernest Roume, inició un programa de milloras urbanisticas.

Asinas, de 18.500 habitants en 1904 se pasó a 25.000 en 1909, construindo-ie y millorand-ie numerosos edificios publicos. En 1921 Dakar teneba 32.440 habitants, mientres que a isla de Gorée teneba 700, por lo que estió incorporata a Dakar.

Segunda Guerra Mundial[editar | editar código]

Mientres a Segunda Guerra Mundial, o 25 de setiembre de 1940 os Aliatos, con refirme d'a Francia Libre d'o cheneral Charles de Gaulle, miroron de desembarcar en Senegal, ta conquerir l'Africa Occidental Francesa d'a Francia de Vichy, aliata d'o Tercer Reich. Esta operación melitar, que fracasó, ye clamata la batalla de Dakar.

Localidatz achirmanatas[editar | editar código]

Notas y referencias[editar | editar código]

  1. Se veiga a figura 5 p. 98, "28e carte des côtes maritimes du Sénégal depuis le cap verd jusque à l’île Goré" en «Cartes inédites d'Adanson sur le Sénégal» [1]
  2. «De l'origine de Sandaga, de l'île de Gorée et de Ouakam», Achencia de prensa senegalsa, 4 d'octubre de 2007, consultable en Seneweb [2]
  3. «D'où vient le nom de Dakar?», articlo de Dominique Mataillet en Jeune Afrique.com, 24 de chulio de 2005 [3]
  4. En o Tractato d'o 9 d'abril de 1764 siñato con o damel de Cayor: «Je soussigné, Gouverneur pour le roi Damel de Rufisque, Binn et D'accard, et chargé de traiter toute affaire avec les Blancs au nom du roi Damel...», citato por Claude Faure en Histoire de la presqu'île du Cap Vert et des origines de Dakar, París, E. Larose, 1914, p. 5
  5. René Vanlande, Dakar!, Paris, J. Peyronnet et Cie, 1941 ( ?), 214 p. (pachina 18)
  6. 6,0 6,1 Historia de Senegal
  7. Correspondencia de Paul Boutet, secretario d'o capitán de barco Armand Joseph Bruat, citato por Vanlande, Dakar!, op. cit., p. 19
  8. Los gritos de la isla de Gorée, en o diario El País, 25 d'agosto de 2007.
  9. Decumento citato por Jacques Charpy, La Fondation de Dakar (1845-1857-1869), París, Larose, 1958, pachina 337.

Vinclos externos[editar | editar código]