Corona d'Aragon/SLA
 |
Ista pachina ha menester d'una revisión por un corrector ta amillorar a suya ortografía, a suya gramatica u o suyo vocabulario. |
| Corona d'Aragón Corona Aragonensis Corona d'Aragó |
||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
|
||||
 |
||||
| Capital | Zaragoza | |||
| Idioma oficial • Atros idiomas |
Aragonés, catalán y latín castellán, napolitano, secilián, occitán y griego |
|||
| Relichión | Catolica | |||
| Gubierno | Monarquía | |||
| Rei • 1164 - 1196 • 1700 - 1746 |
Alfonso II Felipe IV |
|||
| Superficie • 1443 |
250.000 km² |
|||
| Población • 1443 est. Densidat |
300000 hab. 1,2 hab/km² |
|||
La Corona d'Aragon abraçava a lo conjunto d'hombres e territorios que estioron jusmesos a la jurisdiccion d'o rei d'Aragon, de 1134 a 1714. Lo nombre s'aplica historicament dende l'union dinastica d'os reis d'Aragon e los contes de Barcelona. Dimpués, per conquiestas de nuevos territórios, ista corona encluyirva atros domínios: Reino de Mallorca, Reino de Valéncia, Reino de Sicília, Reino de Corcega, Reino de Cerdenya, Reino de Nápols, Ducato d'Atenas, Ducato de Neopátria e atros.
La numeracion d'os monarcas vária, en funcion d'o territorio a lo que se fa referencia, asinas: Pietro IV d'Aragon ye Pietro III de Barcelona.
[editar] A formacion d'a Corona d'Aragon
La Corona tien lo suyo origen en l'union dinastica entre lo Reino d'Aragon e lo Condato de Barcelona, en lo matrimonio entre Peyronela d'Aragón e Remon Berenguer IV de Barcelona que se fació en Balbastro.
[editar] Luengas
I eva muita diversidat lingüistica. En cada territorio e cada sieglo las luengas yeran unas u atras (arabe, aragonés, basco, catalan, griego, occitan, sardo, luengas d'Itália). Las luengas vernaclas podevan tener bel emplego oficial u escrito, pero lo latin yera la luenga que teneva més prestígio. A livel més general, los puestos como cancilleria reyal en lo sieglo XIV presonages como Bernat Metge escrivivan en latin, catalan e aragonés.
En las relacions epistolars con sobirans d'atros païses s'emplegavan esferents luengas:
- L'idioma dimplomatico yera lo latin, e en er s'escriviva a totas las corz, en especial a las d'Anglaterra, Fráncia e Itália. Con los infidels se prescinde d'o latin.
- Lo Papa reculle, la més viella misiva en catalan.
- Con lo Rei de Fráncia tamién se corresponde en francés.
- Con los de Castiella e Portugal en aragonés, que los escrivans prencípian la castellanizar a posta (ye una espécia de castellan intencional con fuerte radiz aragonesa)
- L'aragonés s'emplega tamién con los monarcas de Granada e Marruecos
- Con lo Soldan de Babilónia (O Caire) e lo rei d'Arménia se prefiere lo catalan.
| Corona d'Aragon |  |
|---|---|
| Aragon | Catalunya | Valéncia | Mallorca | Nápols | Sicília | Cerdenya | Atenas | Neopátria | Senyoria de Montpeller | |
