Chustinián I

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Chustinián I
Chustinián I
Informazión
Emperador en Imperio Bizantín
dende 527
dica 565
Prezedito por Chustín I
Suzedito por Chustín II
Naximiento 11 de mayo de 483
Muerte 13-14 de nobiembre de 565

Chustinián I (Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus en latín, Ιουστινιανός en griego), naxito o 11 de mayo de 483 en Tauresium e muerto o 13-14 de nobiembre en 565 en Costantinnoble, estió emperador d'o Imperio Román d'Orient dica a suya muerte en l'año 565.

En o sieglo VI baxo o emperador Chustinián I (527-565) o Imperio Román d'Orient tenió o suyo primer apocheu, con una politica esterna que prebaba de recostruir o Imperio Román d'o sieglo I e que yera muito costosa, por aber de luitar cuentra bandalos, besigotos, ostrogotos e persas sasanidas. A reconquiesta d'ozident acotoló por bels sieglos as fuerzas de Bizanzio. Pa sufragar os gastos d'o exerzito abió de reformar l'almenistrazión, centralizando-la e obligando a lo pueblo a pagar altos impuestos, o que probocó descontentos e rebueltas como a de Nika. A crisis economica s'agrabó por os persas, que dificultaban o comerzio con l'orient estrimero.

En o Libro d'os Emperadors ye menzionato como Justiniano u Justinián, (a J representa o fonema d'a Ch):

Aquesti Ildérico se fizo amigo del emperador Justinián antes que Justinián fues feito emperador

Chustinián yera rodeyato d'un equipe de presonas que fazioron posible este difizil treballo: a suya muller Teodora, o churista Tribolián, (que interbinió en a obra Corpus Iuris Civilis, o reformador de l'almenistrazión zentral Chuan de Capadozia, e os chenerals Narsís, Bilisario, Mundo e Liberio.

En l'año 532 Chustinián I firma con Cosroi de Persia o tratato de "Paz Perpetua", con deboluzión d'as conquiestas mutuas en l'aria de l'alto Eufrates. Con a muga oriental pazificata o Imperio Román d'Orient puet encomenzar a reconquiesta d'Italia. En l'año 535 encomienza a conquiesta d'Italia u "guerra gotica", muito costosa e dica l'año 552 no rematan as zagueras luitas. A clase senatorial italiana ye diezmata e Italia esdebién un exarcato dentro d'o Imperio Román d'Orient e gobernato dende Ravena.

L'antiga Africa Proconsular romana ye embadita cuan entre os bandalos reinaba Chelimer. O cheneral Bilisario ye encargato d'esta embasión, e tamién son conquiestas as islas de Sezilia, Zerdeña, Corzega e Balears. Se creya o exarcato d'Africa con capital en Cartachinia.

O sur de Spania (nombre griego de Hispania) ye conquiesto cuan en una guerra zebil entre partidarios de Agila e partidarios d'Atanagildo claman a los bizantins pa combatir en un bando. Dimpués de prener posizions en o sur de Spania as tropas bizantinas se desentienden d'a guerra zebil e conquieren as arias d'influyenzia d'as ziudaz de Cadiz, Cordoba, Malaga e Cartachena, con güena parte d'as probinzias Betica e Cartachinense.

As campañas son tan costosas que as reserbas que acotolan as reserbas d'oro de tiempos d'Anastasio (491-518).

En politica interna o periodo de Chustinián se caracteriza por millorar a recaudazión d'impuestos pa finanziar as guerras, (que fa que i aiga rebueltas en Asia la Chica), por aturar a los terratenients e por prebar d'esfender a ortodocsia.


Predezesor:
Chustín I
Emperador d'o Imperio bizantín
527-565
Suzesor:
Chustín II