Cartirana
| Cartirana | |
|---|---|
| Localidat d'Aragón | |
| Entidat • País • Provincia • Comarca • Municipio |
Lugar Alto Galligo Samianigo |
| Población • Total |
48 hab. (1999) |
| Altaria | 857 m. |
| Distancia • 53 km |
enta Uesca |
| Codigo postal | 22600 |
| Chentilicio | cartiranense |
| Parroquial • Diocesi •Arciprestato |
Chaca Samianigo |
Cartirana ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Se troba a man de Samianigo en dirección a la val d'Acumuer.
A la fin d'o sieglo XV b'heban 8 fuegos en o lugar, estando a meyatos d'o sieglo XIX 5 fuegos y 30 habitants, y ya en 1981 yeran 51 os habitants. Estió sobrecullita, vereda y correchimiento de Chaca, creyando lo suyo propio municipio en 1834 y más tardi unindo-se a Aurín y Borrés en 1845 y dimpués a Larrés entre 1930 y 1940, estando actualment totz lugars d'o municipio de Samianigo.
Apareixe decumentato lo lugar en l'anyo 1100 en o testamento d'un hombre dito April que diz teneba en a localidat "meschinos" y un "palacium". Tamién apareixe en atros decumentos d'o sieglo XII sobre as propiedatz d'os monesterios de Fanlo y Mont Aragón.
A portalada d'a ilesia suya, con un arco de ferradura yera d'una anterior ilesia d'estilo mozarabe. Entre l'arquitectura popular destacan casa Usieto y casa Pavlo con as suyas portaladas adintelatas u casa Latas con a puerta adovelata. Por atra parti casa Escolano alza as millors caracteristicas de l'arquitectura popular sarrablesa como a chaminera tronconica, as finestras enmarcatas de calso u o tipico furno.
Bi ha dos armitas amán d'o lugar, adedicatas a Sant Cosme y Santa Lucía, ista zaguera de l'anyo 1701, pero reconstruita en 1981 quan yera en ruinas.
[editar] Bibliografía
- Zapater, Alfonso: Aragón pueblo a pueblo, 4. Mainer Til Editores, S.L. ISBN 84-89122-03-2.
| Lugars d'o municipio de Samianigo | |
|---|---|
| Abellada | Abiniella | Acumuer | Aineto | Alavés | Allué | Arasiella | Arguisal | Arraso | Arruaba | Arto | Artosiella | Asqués | Asún | Atós Alto | Atós Baixo | Aurín | Ayes | Azpe | Bara | Baranguá | Baranguá Viello | Belarra | Bentué de Nocito | Bescós de Sarrablo | Binueste | Bolás | Borrés | Camparés | Canyardo | Cartirana | Castiello de Guarga | Castiello de Lerés | Chesera | Chillué | Fablo | Fenillosa | Grasa | A Guarta | L'Hostal d'Ipiés | Ibirque | Ibor | Ipiés | Isín | Isún de Basa | Larrede | Larrés | Lasaosa | Lasieso | Latas | Latrás | Layés | O Molín d'Escartín | O Molín de Villobas | A Nau | Ordavés | Orna de Galligo | Osán | Pardiniella | Rapún | Samianigo | Samianigo Alto | Samianigo Baixo | Sant Isteban de Guarga | San Román de Basa | Sandiás | Sardás | Sasal | Satué | Secrún | Senegüé | Solaniella | Sorripas | A Torre | Usé | Xabarrella | Yespola | Villacampa | Villobas | Zresola |