Carlina acaulis

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Cardincha
Carlina-acaulis(Loser).jpg
Carlina acaulis
Clasificación scientifica
Dominio: Eukaryota
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Orden: Asterales
Familia: Asteraceae
Chenero: ''Carlina''
Especie: ''C. acaulis''
Nomenclatura binominal
Carlina acaulis
L., 1753

A cardincha u cardelina (Carlina acaulis (L., 1753)), tamién dita cardo de bruixas u cardo "machico" ye una flor d'a familia d'as asteracias, familiar d'os cardos, poco freqüent anque bien mirata, que creixe en os pratos d'a montanya alta y as estivas.

Ye una planta posada, sin de trallo que la faiga alzar como os altros cardos, y brinda nomás que una flor, que ye central a l'alto d'a roseta d'as fuellas punchudas, de color amariella en as nuestras latitutz, anque altras variedatz más claretas existen en Europa central. A florada pasa de finals d'a primavera y o estivo.

No ye pas un cardo de verdat pos tien bractias que se fican como sepalos d'a inflorescencia, pero no tien ligulas reals. O circlo vital ye bianyal.

Una cardelina florida en Sobrarbe.

Per l'aspecto que tien, que bien recuerda d'un disco solar, s'ha mirato tradicionalment ta ficar-la xuca en puertas y patios d'as casas pos yera habitual considerar que espantaba as bruixas y os suyos designios (maloltías, pasas, maldaus y suertes malmetedoras). Diz que se feba xucar anque yera poco perenne per a suya estructura organica, se solventaba con religadas más gravadas.

A relación d'a suya forma con o sol se fa més clara en a luenga vasca, que en dicen Eguzkilore ("flor d'o sol") u en o sud d'os Alpes que en dicen "sol d'os Alpes". A función machica se fa més potent quan la cullen o maitin d'a Santchuanada.

A vena tien aceites esencials con substancias antibioticas (especialment inhibitorias d'as bacterias Gram -, y flabonoides. D'ista función más medicinal diz que ya en teneba ideya, talment, o famoso Carlos Magno qui en feba uso ta curar-se os mals de ferito.

Vinclos externos[editar | editar código]

Biquiespecies
Se veiga a información de Biquiespecies sobre Carlina acaulis.


 
Mitolochía aragonesa
Dioses Anayet · Arafita · Balaitús · Bebrix · Cherión · Culibillas · Gabardiella · Gabardón · Hercules · Gratal · Pirena
Chigants Aneto · Atland · Fotronero · Guara · Rondán · Silván
Sers Basaharau · Belaín · Chenios d'as nieus · Chuan Ralla · Diaple · Diaplerons · Moras · Encantaria · Ensundiero · Fada · Filadera · Folletz · Furtaperas · Lainas · Mamés · Mariuena · Martinico · Minairons · Home choto · Home granizo · Pastor de lupos · Peinadora · Sacamantecas · Unyazas
Bruixas y bruixons Amaría d'Arbués · Catalina Aznar · Cristineta d'Alcoleya · Debinaire · Gracia Bielsa · Gracia de Valle · Glaudonetas · Martina Gen · Maut · Pedro Arruebo · Tía Casca · Tía Galga · Tía Picolla · Urganda
Animals Babieca · Buco · Caballo · Can · Dragón · Gato · Lacuerco · Liebre · Lupo · Onso · Sirpient
Pantasmas Abad d'Alquezra · Almetas de Roldán · Berenguer de Bellvis · Celina · Cura de Benás · Doncella de Buera · Guzpatas · Pantasma d'Asba · Prior d'Urmella
Elementos Almetas · Aniello machico · Brinzoner · Cardincha · Durendart · Esconchurador · Espantabruixas · Religada
Leyendas Árbol de Sobrarbe · Trachinero d'Espés · Barón Artal de Mur · Barón d'Escrich · Barón d'Espés · Campana de Uesca · Campana de Viliella · Cuento d'os cheposos · Fustero de Bara · Cazataire maldito · Ferrero de Serradui · Fundación de Sant Chuan d'a Penya · Galino Galinás · Marieta · Santo Gredal · O toro y a estrela · La soterrada viva d'Alfambra · Viellas pervivients