Cantón d'os Grisons
| Cantón d'os Grisons Kanton Graubünden Chantun Grischun Canton Grigioni |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Cantón de Suiza | |||||
|
|||||
 O cantón d'os Grisons en Suiza |
|||||
| Capital | Coira | ||||
| Idioma oficial | Alemán, rumanch y italián | ||||
| Entidat • Estato |
Cantón Suiza |
||||
| Superficie • Total |
Posición 1 7.105 km² |
||||
| Población • Total • Densidat |
Posición 15 185.700 hab. (2003) 26,14 hab/km² |
||||
| Encorporación a la Confederación |
1803 | ||||
| Abreviadura | GR | ||||
| Pachina web oficial | |||||
O cantón d'os Grisons (alemán Graubünden; italiano Grigioni; rumanch Grischun; francés Grisons), ye o más gran y o más oriental d'os ventiseis cantons de Suiza. Ye a mas, l'unico cantón que tien tres luengas oficials: alemán, italiano y rumanch y l'unico a on que se charra ista zaguera.
O cantón d'os Grisons tien una población de 185.700 habitants (2003) en una superficie de 7.105 km², con una densidat de población de 26,14 hab/km².
A capital d'o cantón, que dentró en a Confederación Suiza en 1803, ye a ciudat de Coira.
[editar] Etimolochía
O nombre d'o cantón tien o suyo orichen en a historia d'a rechión, en fer referencia a o mesmo orichen d'o cantón, naixito de l'alianza de tres ligas de pueblos y ciudatz, as clamatas Tres Ligas u Ligas Grisonas: a Liga d'a Casa de Dios, a Liga d'as Diez Churisdiccions y a Liga Gris, clamata asinas por a color d'os vestitos en ixas envueltas en a rechión. O nombre en alemán d'o cantón, Graubünden (en traducción literal Ligas Grises) contrimuestra más clarament iste orichen etimolochico que os nombres en rumanch y en italián.
[editar] Historia
Os primers pobladors conoixitos d'a rechión son os retios, un pueblo d'orichen celta encara que con elements ilirios y etruscos establito en a rechión arredol d'os sieglos IV aC-II aC.
En o anyo 15 dC, os retios fuoron conquiestos por os romans, en o marco d'as campanyas de Tiberio y Druso, os fillos adoptivos de César Augusto, contra os pueblos celtas d'os Alpes ta protecher millor o norte d'Italia d'os pueblos chermanicos. Dimpués d'a suya conquiesta fació parte d'a provincia romana de Raetia, prencipiando o proceso de romanización, pa esdevenir en a Edat Meya os actuals rumanches u Kauderwelche.
A chermanización d'a zona se produció por a invasión d'os alamans, debant qui una dinastía local rumanche, os prencipes-bispes Victoridos, oferiban resistencia en a ciudat de Cuira. A chermanización continó en a baixa Edat Meya y contina dica os nuestros días.
[editar] Vinclos externos
Se veigan as imáchens de Commons sobre o cantón d'os Grisons.- Pachina web oficial d'o cantón.
| Cantons de Suiza | |
|---|---|
| Appenzell Rodas Exteriors | Appenzell Rodas Interiors | Argovia | Basilea-Campanya | Basilea-Ciudat | Berna | Chinevra | Friburgo | Glaris | Grisons | Jura | Lucerna | Neuchâtel | Nidwalden | Obwalden | Sankt Gallen | Schaffhausen | Schwyz | Soleura | Tesino | Turgovia | Uri | Valais | Vaud | Zug | Zúrich |
