Cantón d'os Grisons

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Cantón d'os
Grisons
Escudo d'o cantón d'os Grisons
Capital Coira
Superfizie
 – Total
 – % de Suiza
Posizión nº 1
 7.105 km²
 17.2%
Poblazión
 – Total (2003)
 – % de Suiza
 – Densidat
Posizión nº 15
185.700 
 2,6%
 26,14/km²
Idiomas ofizials
 – Alemán
 – Italiano
 – Romanche

  Kanton Graubünden
  Canton Grigioni
  Chantun Grischun
Encorporazión á la Confederazión 1803
Abrebiadura
 
GR
O cantón d'os Grisons en Suiza
Gubierno d'o Cantón d'os Grisons

O cantón d'os Grisons (alemán Graubünden; italiano Grigioni; romanche Grischun; franzés Grisons), ye o más gran y o más oriental d'os bentiséis cantons de Suiza. Ye antimás, l'unico cantón que tien tres luengas ofizials: alemán, italiano y romanche y l'unico an se i charra ista zaguera.

O cantón d'os Grisons tien una poblazión de 185.700 abitants (2003) en una superfizie de 7.105 km², con una densidat de poblazión de 26,14 ab/km².

A capital d'o cantón, que dentró en a Confederazión Suiza en 1803, ye a ziudat de Coira.

[editar] Etimolochía

O nombre d'o cantón tien o suyo orichen en a istoria d'a rechión, en fer referenzia á o mesmo orichen d'o cantón, naxito de l'alianza de tres ligas de pueblos y ziudaz, as clamatas Tres Ligas u Ligas Grisonas: a Liga d'a Casa de Dios, a Liga d'as Diez Churisdizions y a Liga Gris, clamata asinas por a color d'os bestitos en ixas embueltas en a rechión. O nombre en alemán d'o cantón, Graubünden (en traduzión literal Ligas Grises) contrimuestra más clarament iste orichen etimolochico que os nombres en romanche y en italián.

[editar] Istoria

Os primers pobladors conoxitos d'a rechión son os retios, un pueblo d'orichen zelta encara que con elements ilirios y etruscos establito en a rechión arredol d'os sieglos IV aC-II aC.

En o año 15 dC, os retios fuoron conquiestos por os romans, en o marco d'as campañas de Tiberio y Druso, os fillos adotibos de Zésar Augusto, contra os pueblos zeltas d'os Alpes ta protecher millor o norte d'Italia d'os pueblos chermanicos. Dimpués d'a suya conquiesta fazió parte d'a probinzia romana de Raetia, prenzipiando o prozeso de latinizazión.

[editar] Enrastres esternos


Cantons de Suiza Bandera de Suiza
Appenzell Rodas Esteriors | Appenzell Rodas Interiors | Argobia | Basilea-Campaña | Basilea-Ziudá | Berna | Chinebra | Friburgo | Glaris | Grisons | Jura | Luzerna | Neuchatel | Nidwalden | Obwalden | Sankt Gallen | Schaffhausen | Schwyz | Soleura | Tesino | Turgobia | Uri | Valais | Vaud | Zug | Zúrich