Canis lupus familiaris
- Iste articlo ye sobre un animal canido. Ta d'atros usos se veiga Can (desambigación).
| Can | ||||||||||||||||
Mostín d'o Pireneu |
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
| Canis lupus familiaris | ||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
| Canis familiaris | ||||||||||||||||
O can (fem. canya u cana, tamién dito cocho u gos, y familiarment chucho) ye un mamifero que perteneixe a la familia Canidae (Canidos), o mesmo que o lupo, o raboso y o coyote.
En cheneral s'emplega o vocable 'can' ta referir-se a la raza domestica (Canis familiaris), que se creye que desciende d'un ancestro parellano a o lupo. Bells scientificos creyen, manimenos, que o can ye una subespecie d'o lupo, dita Canis lupus familiaris.
O promeyo de vida ye de 12 a 15 anyadas, encara que isto pende en a grandaria d'o perro. Se diz que contra mas gran ye o can, vive menos anyadas, y viceversa.
As crietas d'o perro se dicen cadiellos, cadillos, cosques, caninos, chuchez u cachurros.
Existen a-saber-las razas de cans (bellas razas con nombre vernaclo son: semiso, lébris, mostín). A mayor parti d'ellas han siu creyadas por l'hombre por meyo d'a triga artificial.
L'hombre utiliza os cans ta diferents fainas, ta as qualas istos son entrenaus, como por eixemplo:
- Can de chira o Can de picala (pastor).
- Can de caza.
- Can de circo.
- Can guardador.
- Can de detección.
- Can de guida (ta ciegos).
- Can policía.
- Can esportivo.
- Can de salvamiento.
- Can d'eslisadera.