Benezuela
De Biquipedia
| República Bolivariana de Venezuela | |||||
|
|||||
| Lema nazional: | |||||
| Inno nazional: Gloria al Bravo Pueblo | |||||
| Capital • Poblazión • Cordenadas |
Caracas 5.329.355 10°30′ N 66°58′ O |
||||
| Mayor ziudat | Pequín | ||||
| Idiomas ofizials | Español | ||||
| Forma de gubierno
President
Bizepresident |
Republica Federal Hugo Chávez Ramón Carrizalez Rengifo |
||||
| Independenzia Declarata Reconoxita |
d'España 5 de chulio de 1811 30 de marzo de 1845 |
||||
| Superfizie • Total • % augua Mugas |
Posizión 33º 916.445 km² 0,3% 4.700 km |
||||
| Poblazión • Total • Densidat |
Posizión 37º 28.384.132 30 ab./km² |
||||
| PIB (PPA) • Total (2008) • PIB per capita |
Posizión 31º US$ 379.765 millons US$ 13.365 |
||||
| Moneda | Bolívar (VEF) |
||||
| Chentilizio | |||||
| Zona oraria | UTC-4:30 | ||||
| Dominio d'Internet | .ve | ||||
| Codigo telefonico | +58 |
||||
| Prefixo radiofonico | YVA-YYZ / 4MA-4MZ |
||||
| Codigo ISO | 862 / VEN / VE | ||||
| Miembro de: ONU, OEA, Mercosur, CSN, OPEP, OMC, ALADI, SELA, G77 | |||||
A Republica Bolibariana de Benezuela (República Bolivariana de Venezuela en castellán, en aragonés en grafía etimolochica Veneçuela) ye un país situato en o norte d'America d'o Sur. O territorio benezolán encluye, á más, dibersas islas localizatas en a mar Caribe. Benezuela muga con Guyana á l'este, Brasil á lo sur, Colombia á l'ueste. As islas de Trinidad e Tobago, Grenada, Santa Luzía, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Bizén e as Granadinas e as Islas de Sotavento que se troban á mán d'a costa benezolana.
Contenius |
[editar] Cheografía fesica
Benezuela ye situata en o Emisferio Norte, encara que o estremo meridional continental se troba muit amán d'a linia d'o ecuador terrestre. O suyo territorio continental ye integrato por una masa compauta que s'estendilla d'este ta ueste e que pertenexe á la placa suramericana; o territorio insular comprende un conchunto d'archipielagos, islas e isloz d'a mar Caribe. Por a suya cheografía bi ha una gran dibersidat de recursos naturals, prenzipalment enercheticos e minerals, e tamién una gran dibersidat d'espezies e ecosistemas.
O país muga á lo norte con a mar Caribe u mar d'as Antillas con una longaria de costa de 2.813 km; tien mugas maritimas con as auguas territorials de Trinidad e Tobago, as Antillas Neerlandesas, Grenada, Puerto Rico e as Islas Birchens. Comparte 2.050 km de muga terrestre con Brasil á lo sur; 743 km á l'este con Guyana e 2.250 km á l'ueste con Colombia.
[editar] Relieu
O relieu benezolán abarta tres unidaz cheograficas, que son d'ueste ta este:
- as cordeleras septentrionals andinas
- as planas (llanos) de l'Orinoco
- o seutor ozidental de l'altiplán de Guayana.
Os Andes septentrionals se bifurcan en dos cadenas montañosas, que se creyoron mientres d'a Era terziaria, que se deseparan en o estremo norte d'a sierra oriental colombiana. A cadena ozidental ye constituyita por a sierra de Perijá en a muga con Colombia, que tien una altaria masima de 3.750 m. A cadena oriental forma a sierra de Mérida, que tien una altaria masima de 4.980 m en o Pico Bolívar, o punto más alto d'o país. Istas dos cadenas rodian a depresión d'o Laco de Maracaibo, que con 13.280 km² ye o más gran d'America d'o Sur. O laco ocupa una ampla depresión ubierta á lo golfo de Benezuela. O suyo subsuelo tien numerosas reserbas d'idrocarburos. Entre o Laco de Maracaibo, a sierra de Mérida e a mar Caribe se troban as sierras e as bals fundas (hondonadas) d'o sistema Lara-Falcón formato por tres aliniazions orograficas orientatas de surueste ta norueste. Enta l'este, a rechión montañosa benezolana s'estendilla e rodia una begata más a costa d'o Caribe, formando o sistema montañoso d'o Caribe que tien una altaria masima de 2.765 m en o Pico Naiguatá e que ye formato por a sierra d'o Caribe e a sierra d'o Interior, as dos orientatas d'este ta ueste, e en meyo d'ellas se troba la depresión d'o Laco de Valencia. Á la fin, á l'este d'o sistema montañoso d'o Caribe se troba o mazizo de Cumaná que forma as peninsulas d'Araya e Paria entre os golfos de Caraico e Paria.
A rechión d'as planas de l'Orinoco ocupa la depresión zentral que s'estendilla entre as montañas andinas á lo noreste e a bal de l'Orinoco á l'este e á lo sur e que rodía á l'altiplán de Guayana. Ye integrata por una gran plana que fue cubierta por a mar en epocas istoricas antigas, e que ha dato orichen á los chazimientos d'idrocarburos. Á l'este e á lo sur de l'Orinoco se troba l'altiplán de Guayana que, debito á la erosión, ha creyato un relieu secundario de chicoz serratos, que puyan á moniquet dica formar a muga con Brasil en a cadenas montañosa de Tairapecó, Parima e Pacaraima; estando lo mont Roraima, con 2.810 o punto más alto.
[editar] Idrografía
Benezuela tien una gran cantidat de recursos idricos. O 74,5% d'as auguas flubials desembocan en l'ozián Atlantico, un 20,7% en a mar Caribe e o 4,5% s'unen á lo río Amazonas. Un chicot porzentache desembocan en a cuenca endorreica d'o Laco de Valencia. Asinas, tres cuatrenas partis d'o país pertenexen á la cuenca de l'Orinoco, que desemboca en l'Atlantico á trabés d'un gran delta. Ye o terzer río más cabaloso d'America d'o Sur. Os afluyents más importants de l'Orinoco son o Ventuari, o Caroní, o Cauri, l'Aro, o Guaviare, o Vichada, o Meta e l'Apure. Una parti d'as auguas de l'Orinoco rematan en l'Amazonas por meyo d'a canal natural de Casiquiare que comunica con o río Negro. D'atra man, os ríos más importants d'a cuenca d'a mar Caribe desembocan en o Laco de Maracaibo: Cotatumbo, Escalante e Chamba, curtos e cabalosos.
[editar] Fauna
A fauna bi ye dibersa e abundant, con presenzia de mamifers carauteristicos d'a zona tropical. Benezuela ye un d'os países con mayor bariedat d'espezies d'aus. Os reptils i son tamién nombrosos, e se i troba una gran bariedat de pexes. En 2004 i esistiban 219 espezies en periglo d'extinzión, entre ellas o Thripophaga cherriei.
[editar] Organizazión politico-almenistratiba
Benezuela ye trestallata politicament e almenistratiba en 23 Estatos, 1 Destrito Capital, 1 Dependencias Federales (72 islas) e 1 territorio reclamato (Guayana Esequiba).
| Organizazión politico-almenistratiba | ||||
| # | Estato | Capital | Aria (km²) | Poblazión |
| 1 | Amazonas | Puerto Ayacucho | 180.145 km² | 136.506 |
| 2 | Anzoátegui | Barzelona | 43.300 km² | 1.440.876 |
| 3 | Apure | San Fernando de Apure | 76.500 km² | 457.685 |
| 4 | Aragua | Maracay | 7.014 km² | 1.629.433 |
| 5 | Barinas | Barinas | 35.200 km² | 730.407 |
| 6 | Bolívar | Ziudá Bolívar | 238.000 km² | 1.490.612 |
| 7 | Carabobo | Balenzia | 4.650 km² | 2.106.264 |
| 8 | Cojedes | San Carlos | 14.800 km² | 291.234 |
| 9 | Delta Amacuro | Tucupita | 40.200 km² | 149.427 |
| 10 | Falcón | Coro | 24.800 km² | 877.386 |
| 11 | Guarico | San Juan de Los Morros | 64.986 km² | 723.965 |
| 12 | Lara | Barquisimeto | 19.800 km² | 1.751.625 |
| 13 | Merida | Merida | 11.300 km² | 819.760 |
| 14 | Miranda | Los Teques | 7.950 km² | 2,789,073 |
| 15 | Monagas | Maturín | 28 900 km² | 828.363 |
| 16 | Nueba Esparta | La Asunción | 1.150 km² | 426.337 |
| 17 | Portuguesa | Guanare | 15.200 km² | 848.259 |
| 18 | Sucre | Cumaná | 11.800 km² | 895.978 |
| 19 | Tachira | San Cristóbal | 11.100 km² | 1.145.374 |
| 20 | Trujillo | Trujillo | 7.400 km² | 691.908 |
| 21 | Vargas | La Guaira | 1.496 km² | 329.447 |
| 22 | Yaracuy | San Felipe | 7.100 km² | 499.049 |
| 23 | Zulia | Maracaibo | 63.100 km² | 3.520.376 |
| 1 | Destrito Capital | Caracas | 433 km² | 2.284.921 |
| 1 | Dependenzias Federals | n/a | 342 km² | 2.245 |
| - | Guayana Esequiba¹ | n/a | 159.500 km² | 102.000 |
| - | Benezuela | Caracas | 916.445 | 25.730.435 |
¹ Territorio reclamato por Benezuela (pertenexient autualment á Guyana).
[editar] Politica e gubierno
Benezuela ye un Estato democratico e sozial de Dreito e de Chustizia con forma d'Estato Federal. En 1999 con a nueba Constituzión s'establioron zinco poders publicos nazionals; o Poder executibo, lechislatibo, chudizial, esleutoral e ziudadán. o Poder executibo domina la estrutura de gubierno nazional, o president ye eslechito ta un periodo de 6 añadas, exerze á la bez como chefe d'o Estato e d'o Gubierno. O Parlamento de Benezuela, dito Asambleya Nazional, ye composato por 167 deputatos. En o Poder chudizial esiste o Tribunal Supremo de Justicia o masimo trebunal d'o país. O Poder ziudadán tien un Consejo Moral Republicano que agrupa la Defensoria d'o Pueblo, o Menisterio Publico e a Contraloría Cheneral d'a Republica. O Poder Eleutoral ye conformato por o Consejo Nacional Electoral.
[editar] Partitos politicos
- Movimiento V República
- Un Nuevo Tiempo
- Primero Justicia
- Movimiento Podemos
- Patria Para Todos
- Partido Comunista de Venezuela
- COPEI
- Acción Democrática
- Partido Socialista Unido de Venezuela
[editar] Se beiga tamién
- Estatos de Benezuela
- Lista de monezipios de Benezuela
- Lista de estatos benezolanos por poblazión
- Lista de estatos benezolanos por superfizie
[editar] Enrastres esternos
Se beigan as imachens de Commons sobre Venezuela.- Gobierno en Línea - Portalada ofizial d'o Gubierno de Benezuela.
| Países d'America d'o Sur |
|---|
| Archentina | Benezuela | Bolibia | Brasil | Chile | Colombia | Ecuador | Guyana | Paraguai | Perú | Surinam | Uruguai |
| Dependenzias: Aruba | Antillas Neerlandesas | Cheorchias d'o Sur | Guayana Franzesa | Islas Malbinas | Sandwich d'o Sur |