Avena

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Avena
Avena
Avena
Clasificazión zentifica
Dominio: Eukaryota
Reino: Plantae
Dibisión: Magnoliophyta
Clase: Liliopsida
Orden: Poales
Familia: Poaceae
Subfamilia: Pooideae
Chenero: Avena
Espezies
  • Avena abyssinica
  • Avena barbata
  • Avena brevis
  • Avena fatua
  • Avena maroccana
  • Avena nuda
  • Avena occidentalis
  • Avena pubescens
  • Avena pratensis
  • Avena sativa
  • Avena sterilis
  • Avena strigosa

A Zebata (tamién -ada, Sebau en cheso) ye lo nombre popular d'as espezies de plantas graminias drento de lo chenero Avena, caultibatas como alimento ta las presonas e os animals domesticos. As espezies más caultibatas son Avena sativa e Avena byzantina.

No prezisa de tanta calor e insolazión como lo trigo u l'ordio, e per ixo se caultiba en paises de climas fredos. Á más, se desarrolla sin d'infezions funchicas anque lo clima bi seiga umedo. Ixas cosas fan que os puestos á on más á ormino se cría seigan os países d'Europa septentrional e atlantica. En Iberia sole amaneixer en as marguins de camins e esporadicament en os campos caultibatos d'altras plantas.

O chenero ye orichinario d'Asia, e estió intruduixito en Europa á trabiés d'os Balcans. Anque en o Mediterranio no se i caultibó tanto como en o continent oriental, en Asia e espezialment en o suyo sur-este se produziban istoricament toneladas d'este produto. En Europa zentral e septentrional s'han trobato restas que permiten concluyir que ya se i caultibaba en a Edat de Bronze.

O grano d'a zebata ye más rico en minerals que no altros zerials, encluyendo-be una important dibersidat de metals prenzipals en a dieta umana: sodio, potasio, calzio, fosfro, magnesio, fierro, etz. Contiene tamién una important dibersidat de bitaminas.

As plantas d'este chenero tienen benas reticulars numerosas (más que no en altros zerials) e lo trallo reuto e alto (dica 1'50 m) en espezies arquetepicas como Avena sativa. Espezies más chicotas en Aragón se i dizen belluecas. Son eixemplos d'este tipo de zebatas l'Avena sterilis u Avena strigosa, que no gosan creixer más de bels 2 u 3 palmos d'altas.

A destribuzión d'as semients en a planta adulta i ye carauteristica: A frutificazión se produze frormando una panicula (ixo ye, un carrazo disperso) e cada semient se troba alpartata endibidualment d'entre dos bracteyas (ditas glumel·las). l'Aspeuto fesico que en resulta ye bien reconeixible e carautersitico d'as espezies d'Avena.

Os grans d'Avena sativa, con as suyas glumel·las carateristicas

.

[editar] Enrastres esternos