Antioquía
De Biquipedia
|
Antioquía |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
O río Orontes, á lo suyo paso por Antioquía |
|||
| Nombre ofizial | Antakya | ||
| Estato | |||
| Rechión | Mediterranea | ||
| Probinzia | Hatay | ||
| {{{tpmonezipio}}} | {{{monezipio}}} | ||
| Codigo postal | 31 | ||
| Superfizie | km² | ||
| Altaria | 67 m. | ||
| Distanzia | {{{distanzia}}} km á [[{{{ta}}}]] | ||
| Poblazión | 144.910 ab. (2000) | ||
| Densidá | {{{densidá}}} ab./km² | ||
| Chentilizio | {{{chentilizio}}} | ||
| Ríos | río Orontes | ||
| Pachina web | www.Antakya.bel.tr | ||
Antioquía (Antakya en turco; انطاكية en arabe; Ἀντιόχεια en griego) ye una antiga ziudat, güé en Turquía, capital d'a probinzia d'Hatay.
Situata á cantos d'o mar Mediterranio, i eba una poblazión de 144.910 abitants en 2000.
Ye una ziudat muito antiga, estió una d'as tres metropolis d'o Imperio Román d'Orient, e por ixo tién importanzia en o Cristianismo. Estió o primer lugar en que os seguidors de Chesús estioron clamatos cristians.
[editar] Istoria
Á finals d'o sieglo IV aC, un cheneral d'Alexandre lo Gran fundó a ziudat, con o nombre d' Antioquía, estando Antiochos un antronimo corrient en a suya familia. Dimpués, se proclamó emperador de Siria, con o nombre de Seleuco I Nicator.
Adibita ta o Imperio Román, Antioquía estió una d'as prenzipals ziudats d'o Imperio, con una poblazión, alto u baxo, de 500.000 abitants. O emperador Aurelián construyó moliments, y Constanzio II construyó una seu, en estilo d'a arquiteutura bizantina, escachata por un tierratremo en 526.
En 540 la prenió o Imperio Persa, e reconquiesta dimpués cayó en 636 debant de l'abanze d'o Islam. En o 969 la reconquirió o emperador bizantín Nizeforo II Focas, pero os bizantins la perdioron de nuebo debant os turcos selchuzidas en 1085.
Conquiesta por os cruzatos d'a Primera Cruzata en 1098, estió a capital d'o prenzipato d'Antioquía, semi-independient d'o reino de Cherusalén.
O soldán mameluco Baibars prenió a ziudat en 1268, y dimpués d'as suyas destruzions nunca más recuperó a suya importanzia anterior.
Entre 1517 y 1918 estió una ziudat d'o Imperio Otomán. Tenió una gran dibersidat etnica, con arabes, turcos, sirians cristians e armenios. En a Primera Guerra Mundial os panturquistas preboron d'acotolar á los cristians armenios e sirians. Os armenios se refuchiron en o Musa Dagh ("Mont de Moises"), entre a ziudat e la mar, pero la marina franzesa abió d'ebacuar-los cuan yeran "in extemis". En 1918, o Sanchac d'Alexandreta d'o que Antioquía en formaba parte fue ocupato por l'exerzito franzés, como Zilizia e Siria, formando parte d'o mandato franzés de Siria. A Soziedat de Nazions teneba intinzión d'adibir Antioquía á Siria, sin d'embargo a presenzia d'una important poblazión turca (40% en ixe sanchac) fazió que s'ese de fer un referendum d'autodeterminazión. Pa millorar as relazions con Turquía pa que estase niutral en caso d'una nueba guerra mundial, lo gubierno d'Édouard Daladier dixó entrar l'exerzito turco dentro d'o Sanchac en chulio de 1938 e ocupar-se d'o zenso, salindo d'estas trazas un 63% de poblazión turca.
En 1939, Antioquía e la suya rechión fuoron adibitos á Turquía con lo nome de Hatay. Empezipió una limpieza etnica: 14.000 armenios entre los 23.000 zensatos en 1933 esleyoron emigrar, como muitos arabes sunitas e alawitas. A Siria independient encara reclama Antioquía e lo Sanchac de Alexandreta.

