Andaluz

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo ye sobre o dialecto andaluz d'o castellán. Ta a localidat d'a provincia de Soria se veiga Andaluz (Soria).
Andaluz
Andalú
Variedat d'o castellán
Andalucía ceceante y seseante.PNG

Andalucía ceceante y seseante
Localización cheografica
Parlato en Flag of Andalusia.svg Andalucía
Flag of Gibraltar.svg Chibraltar
Flag Ceuta.svg Ceuta
Flag of Melilla.svg Melilla
Lugar(s) principal(s)
Atras denominacions {{{atras denominacions}}}
Charradors
Oficial en
Reconoixito en {{{reconoixito}}}
Regulato por
Vitalidat
Escritors principals
Rasgos dialectals
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
SIL

L'andaluz ye la modalidat (u modalidatz) lingüistica que mira d'abracar las diferents variedatz d'o castellán meridional d'Espanya fablatas a Andalucía, Chibraltar y las ciudatz autonomas de Ceuta y Melilla. Estas variedatz comparten belas caracteristicas, manimenos as diferencias de provincia a provincia son tamién prou importants. L'andaluz gosa d'estallar-se dialectalment en dos faixas, la occidental y la oriental, encara que en l'actualidat se considera que ista división ye basata en criterios subchectibos. En l'andaluz oriental bi ha presencia d'aragonesismos.

Bellas caracteristicas cheneralizatas de l'andaluz[editar | editar código]

  • Neutralización de "s"/s/ y "z"/"ce, ci" /θ/ inicials u intervocalicas, lo que deriva, seguntes la zona, en seseyo u ceceyo. (pero bi ha una zona d'Andalucía an la neutralización no se produz y se destingue igual como en o castellán septentrional.)
  • Aspiración (u desaparición) variable d'un gran numbro de consonants finals de silaba u parola.
  • Tendencia t'a cayedura d'a "d" intervocalica y, en bells casos, d'a "r".
  • Pronunciación d'a "j" como una aspirata, semellant a l'"h" anglesa, fueras d'en belas partes d'o NE andaluz.

Aspectos sociolingüisticos[editar | editar código]

A Espanya, per un regular, l'andaluz contina estando marcato socialmén como una variedat menos prestichiosa que la que se parla en Castiella (castellán septentrional), considerata la estándar en os medios de comunicación. Manimenos, muitas d'as caracteristicas lingüisticas (sobretot foneticas) de l'andaluz pueden veyer-sen reflexatas en os estándars d'o espanyol d'America.

Aspectos culturals[editar | editar código]

L'andaluz ye a ormino considerato la luenga d'a musica flamenca. Andalucismos prou conoixitos son asoziatos a lo flamenco: cantaor, tocaor, bailaor.

D'entre los vocables andaluces que son entratos en o idioma castellán cheneralizato, bi ye lo de juerga ("baruca, tabola"), orichinato en a pronunciación andaluza de huelga (antigament "folgura, esqueferanza", actualment "aturata laboral").

Vinclos externos[editar | editar código]