Aluminio
| Aluminio | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||||||||
| Información cheneral | |||||||||||||||||||||||||
| Nombre, simbolo, numero | Aluminio, Al, 13 | ||||||||||||||||||||||||
| Serie quimica | Metals d'o bloque p | ||||||||||||||||||||||||
| Grupo, periodo, bloque | 13, 3, p | ||||||||||||||||||||||||
| Color | Griso |
||||||||||||||||||||||||
| Peso atomico | 26.9815386(13) g·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Configuración electronica | [Ne] 3s2 3p1 | ||||||||||||||||||||||||
| Electrons por capa | 2, 8, 3 | ||||||||||||||||||||||||
| Propiedatz fisicas | |||||||||||||||||||||||||
| Fase | Solido | ||||||||||||||||||||||||
| Densidat (a t.a.) | 2.70 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||
| Densidat en liquido en o p.f. | 2.375 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||
| Punto de fusión | 933.47 K (660.32 °C, 1220.58 °F) |
||||||||||||||||||||||||
| Punto d'ebullición | 2792 K (2519 °C, 4566 °F) |
||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de fusión | 10.71 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Entalpía de vaporización | 294.0 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Calor especifica | (25 °C) 24.200 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Propiedatz atomicas | |||||||||||||||||||||||||
| Estructura cristalina | Cubica centrata en as caras 0.40494 nm |
||||||||||||||||||||||||
| Estatos d'oxidación | 3, 2, 1 (Oxido anfoterico) |
||||||||||||||||||||||||
| Electronegatividat | 1.61 (escala de Pauling) | ||||||||||||||||||||||||
| Enerchías d'ionización (mas) |
1ª: 577.5 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||
| 2ª: 1816.7 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||
| 3ª: 2744.8 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||
| Radio atomico | 125 pm | ||||||||||||||||||||||||
| Radio atomico (calc.) | 118 pm | ||||||||||||||||||||||||
| Radio covalent | 118 pm | ||||||||||||||||||||||||
| Atra información | |||||||||||||||||||||||||
| Ordenación magnetica | Paramagnetico | ||||||||||||||||||||||||
| Resistividat electrica | (20 °C) 26.50 nΩ·m | ||||||||||||||||||||||||
| Conductividat termal | (300 K) 237 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Dilatación | (25 °C) 23.1 µm·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Velocidat d'o sonito | (t.a.) 5000 m·s−1 | ||||||||||||||||||||||||
| Modulo d'elasticidat | 70 GPa | ||||||||||||||||||||||||
| Mod. elast. transversal | 26 GPa | ||||||||||||||||||||||||
| Modulo de compresión | 76 GPa | ||||||||||||||||||||||||
| Coeficient de Poisson | 0.35 | ||||||||||||||||||||||||
| Dureza Mohs | 2.75 | ||||||||||||||||||||||||
| Dureza Vickers | 167 MPa | ||||||||||||||||||||||||
| Dureza Brinell | 245 MPa | ||||||||||||||||||||||||
| Numero CAS | 7429-90-5 | ||||||||||||||||||||||||
| Isotopos mas estables | |||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
L'aluminio ye un elemento quimico de simbolo Al y numero atomico 13. Ye o elemento metalico más abundante en crosta terrestre (8,13 % d'abundancia).
Debito a que ye lichero, a la suya conductividat electrica, resistencia a la corrosión y baixo punto de fusión fan que sía un material ideyal ta muitas aplicacions, especialment l'aeronautica; manimenos, a gran cantidat d'enerchía que s'aprecisa ta la obtención d'o metal a partir d'os oxidos, dificulta a suya mayor utilizazión; encara que se puet compensar en parti por o baixo coste en reciclar-lo, a suya larga vita útil y a estabilidat d'o suyo pre.
O primer lingote fabricato en Espanya estió en l'anyo 1927 en a interpresa Aluminio Español S.A. en a localidat aragonesa de Samianigo.[1]
Contenius |
[editar] Caracteristicas chenerals
L'aluminio ye un metal lichero, tovo pero resistent y d'aspecto griso archent. A suya densidat ye alto u baixo un tercio d'a de l'acero u de l'arambre, ye muit maleable y dúctil y apto ta estar mecanizato y ta a fundición . A causa d'a suya alta calor d'oxidación se forma a escape, en presencia d'aire, una fina capa superficial d'oxido d'aluminio (Al2O3) impermeable y adherent que atura o proceso d'oxidación proporcionant-le resistencia a la corrosión y durabilidat. Ista capa protectora, puet estar enamplata por electrolisis en presencia d'oxalatos.
L'aluminio, tien caracteristicas anfotericas, ye decir que se disuelve en acidos, formando sals d'aluminio y en bases fuertes, formando aluminatos con l'anión [Al(OH)4]-, liberando hidrochén.
O prencipal y quasi unico estato d'oxidación de l'aluminio ye o +III, como ye d'asperar por a confeguración electronica que presenta, con tres electrons en a capa de valencia.
[editar] Aplicacions
Ya sía considerando a cantidat u a valura d'o metal emplegato, o suyo uso excede a o de qualsiquier atro fueras de l'acero, y ye un material important en a-saber-las actividatz economicas. L'aluminio puro ye tovo y fráchil, pero as suyas aleyacions con chicotas cantidatz d'arambre, manganeso, silicio, magnesio y atros elementos presentan una gran variedat de caracteristicas adecuatas a las mas diversas aplicacions. Istas chicotas aleyacions constituyen o component prencipal de muitos components d'os avions y codetes, en que o peso ye un factor cretico.
Quan s'evapora aluminio en o vueito, forma un revestimento que reflecta tanto a luz visible com a infrarroya. Amás a capa d'oxido que se forma impide o deterioramiento d'o recubrimiento, por ista razón s'ha emplegato ta revestir os mirallos de telescopios, en sustitución de l'archent.
Dada a suya gran reactividat quimica, finament polvorizato s'usa como combustible solido de codetes; en bells explosivos, como anodo de sacrificio y en procesos d'aluminotermia ta a obtención de metals.
Atros usos de l'aluminio metalico son:
- Transporte, como material estructural en avions, automóbils, tanques, superestructuras de vaixiellos, blindaches, etc.
- Embalache; papel d'aluminio, tetrabriks, etc.
- Construcción; finestras, puertas, bastidas estructurals, etc.
- Biens de consumo; aines de cocina, ferramientas, etc.
- Transmisión electrica. Encara que a suya conductividat electrica ye nomás d'o 60% de la d'o coure a suya mayor lichereza permite una mayor deseparación entre as torres d'alta tensión, disminuindo os costes d'a infraestructura.
- Recipients criochenicos (dica -200 °C), ya que no presenta temperatura de transición de dúctil a fráchil como l'acero, y la tenacidat de l'aluminio contina estando buena a baixas temperaturas.
- Material de calderería; radiadors,...
Tamién s'emplegan compuestos d'aluminio en:
- As sals d'aluminio d'os acidos grasos (p.eix. o estearato d'aluminio) fan parti d'o napalm.
- Os hidruros complexos d'aluminio son reductors útils en sintesi organica.
- Os haluros d'aluminio tienen caracteristicas d'acido de Lewis y son emplegatos como tals, como catalizadors y como reactivos auxiliars.
- Os aluminosilicatos son un tipo important de mineral. Fan parti d'as archilas y son a base de muitas ceramicas.
- Adhibir aditivos d'oxido d'aluminio u aluminosilicatos a vidres, fa variar as propiedatz termicas, mecanicas y opticas d'istos.
- O corindón (Al2O3) ye emplegato como abrasivo. Bellas variants d'iste, como o rubí y o zafir s'emplegan en choyería como piedras preciosas.
Aleyacions d'aluminio:
[editar] Toxicidat
Iste metal ha estao considerato mientres muitos anyos como innocuo ta os sers humans. Debito a ista suposición s'han fabricato de forma masiva ainas d'aluminio ta cocinar alimentos, envases ta alimentos, y papel d'aluminio ta o embalache d'alimentos frescos. Manimenos, o suyo impacto sobre os sistemas biolochicos ha estato obchecto de muita controversia en as decadas pasatas y una profusa investigación ha contrimostrato que puet producir efectos adversos en plantas, animals aquaticos y sers humans.[2]
A exposición a l'aluminio por un regular no ye perchudiciosa, pero a exposición a altos nivels puet causar serios problemas ta a salut. A exposición a l'aluminio se produce prencipalment quan:
- Se consumen merecinas que contienen altos nivels d'aluminio.
- S'inhala polvo d'aluminio que sía en a zona de treballo.
- Se vive a on se quita u procesa aluminio.
- Se colocan vacunas que contienen aluminio.
Qualsiquier persona se puet intoxicar con aluminio u os suyos derivatos, pero bellas personas son mas propensas a desenvolicar toxicidat por l'aluminio.[3]
[editar] Referencias
- ↑ Historia d'a industria de l'aluminio.
- ↑ (es) Aluminio ¿culpable o inocente? Revista Química Viva Vol2 Nº 1 abril de 2003. Article científic elaborat per Alcira Nesse, Graciela Garbossa, Gladys Pérez, Daniela Vittori, Nicolás Pregi. Laboratorio de Análisis Biológicos, Departamento de Química Biológica, facultad de Ciencias Exactas y Naturales, Universidad de Buenos Aires
- ↑ (es) Toxicidad por aluminio. Envenenamiento por aluminio upmc.com. Articlo divulgativo
[editar] Vinclos externos
Se veigan as imáchens de Commons sobre Aluminio.- (es) Pres historicos de l'aluminio, seguntes o FMI.
- (es) Historia d'a industria de l'aluminio.
