Alfabeto latín

De Biquipedia

L'alfabeto latín ye un alfabeto que estió ficato per os romans que lo ban importar d'os griecos de Sezilia y lo ban modificar dimpués.

S'escribeba con una taca de bronze (scribere), de caña (calamo u se pinteba (linere) sobre fuellas bechetals (folium), sobre crostas (liber) u fustas (tabula), y més tardi sobre cobre y sobre estopazos. A parabra "escritura" probien de scriptura, que yera la marca que se feba á lo bestiar que se nimbiaba á pasegar.

L'alfabeto latín clasico teneba 23 letras (os romans no tienen as letras U, W, J), pero belas creyatas en l'Edat Meya como U, W, Jhan estato incorparadas en pro luengas.

Debito á que los romans o espardioron per tota Europa, esdebeniderament con os milenios sereba una potenzia colonizadora, l'alfabeto latín ye un d'os més esparditos arredol d'o mundo, y ye emplegato per buena parti d'as luengas que no disposan d'alfabeto propio dica l'arribata d'os europeus.

[editar] L'alfabeto latín

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

[editar] Letras espezials y con tochez d'os alfabetos deribatos

• Aragonés
  • grafía de Uesca - áéíóú ü ñ ÁÉÍÓÚ Ü Ñ
  • grafía SLA - áéíóú ü ç ÁÉÍÓÚ Ü Ç
• Alemán - äöü ß ÄÖÜ
• Albanés - çë ÇË
• Asturián - áéíóú ü ñ ḷḷ ḥ ÁÉÍÓÚ Ü Ñ Ḷḷ Ḥ
• Catalán - àèò ïü éíóú ç ŀl ÀÈÒ ÏÜ ÉÍÓÚ Ç ĿL
• Castellán - áéíóú ü ñ ÁÉÍÓÚ Ü Ñ
• Danés - æøå ÆØÅ
• Eslobaco -
• Esperanto - ĉĝĥĵŝŭ ĈĜĤĴŜŬ
• Estonio - äöü õ ÄÖÜ Õ
• Finés - äö ÄÖ
• Franzés - é àèù âêîôû ëï ç œ É ÀÈÙ ÂÊÎÔÛ ËÏ Ç Œ
• Gaelico escozés - àèìòù ÀÈÌÒÙ
• Gaelico irlandés - áéíóú ÁÉÍÓÚ
• Ongaro - áéíóú öü őű ÁÉÍÓÚ ÖÜ ŐŰ
• Islandés - áéíóú ð þ æ ö ÁÉÍÓÚÝ Ð Þ Æ Ö
• Italián - àèìòù ÀÈÌÒÙ
• Letón - āīūž ĀĪŪŽ
• Lituán - ąėšųž ĄŲŽ
• Maltés - ċġħż ĊĠĦŻ
• Neerlandés - éó ë ij ÉÓ Ë IJ
• Noruego - æøå ÆØÅ
• Oczitán - àèò ïü áéíóú ç n·h s·h ÀÈÒ ÏÜ ÁÉÍÓÚ Ç N·H S·H
• Polaco - ąćęłńóśźż ĄĆĘŁŃÓŚŹŻ
• Portugués - áéíóú âêô ãõ à ü ç ÁÉÍÓÚ ÂÊÔ ÃÕ À Ü Ç
• Rumán - âăî şţ ÂĂÎ ŞŢ
• Sueco - äåö ÄÅÖ
• Turco - öü ı çğş ÖÜ İ ÇĞŞ
• Checo - áéíóúý ů čďřšťž ÁÉÍÓÚÝ Ů ČĎŘŠŤŽ
• Bietnamita - aáàảãạ ăắằẳẵặ âấầẩẫậ eéèẻẽẹ êếềểễệ iíìỉĩị oóòỏõọ ôốồổỗộ ơớờởỡợ uúùủũụ ưứừửữự yýỳỷỹỵ đ AÁÀẢÃẠ ÂẤẦẨẪẬ ĂẮẰẲẴẶ EÉÈẺẼẸ ÊẾỂỂỄỆ IÍÌỈĨỊ OÓÒỎÕỌ ÔỐỒỔỖỘ ƠỚỜỞỠỢ UÚÙỦŨỤ ƯỨỪỬỮỰ YÝỲỶỸỴ Ð
• Pīnyīn (Chinés romanizato) - áàāǎ éèēě íìīǐ óòōǒ úùūǔ üǘǜǖǚ ÁÀĀĂ ÉÈĒĔ ÍÌĪĬ ÓÒŌŎ ÚÙŪŬ ÜǗǛǕǙ

[editar] Enrastres esternos

Se beigan as imachens de Commons sobre l'alfabeto latín.